|
Þykkvabæjarkapella
var í Ásaprestakalli í
Skaftafellsprófastsdæmi þar til hún var lögð til
Kirkjubæjarklausturstprestakalls. Munkaklaustur var stofnað að Þykkvabæ
árið 1168. Þorlákur Þórhallsson (1133-1193), síðar biskup í
Skálholti, var þar fyrstur ábóti. Hann var talinn svo trúaður og
siðavandur, að mikil helgi var á honum hérlendis og jafnvel í
nágrannalöndum. Tveir messudagar á ári hverju eru helgaðir honum,
Þorláksmessa að vori og vetri.
Á 12. öld var Gamli skáld og kanoki í
klaustrinu, en eftir hann liggja hin merku kvæði Jónsdrápa
og Harmsól. Brandur Jónsson (13.öld) var þar líka ábóti áður
en hann varð biskup á Hólum. Hann þýddi m.a. Alesanderssögu
og Gyðingasögu á íslenzku. Á 14. öld var Eysteinn Ásgrímsson
munkur í klaustrinu. Hann orti Lilju, eitt gjöfulasta
helgikvæði, sem ort hefur verið á miðöldum að mati sumra bókmenntafræðinga og
sagt var „að allir vildu Lilju kveðið hafa". Hann og aðrir
munkar klaustursins gerðu uppreisn gegn Þorláki Loftssyni
(†1354), ábóta, og lögðu á hann hendur. Hann varð að flýja
klaustrið en var settur á ný í embættið og munkarnir voru
fluttir brott í járnum.
Sagt er, að
klausturkirkjan hafi átt klukku, sem vó 24 fjórðunga. Hún var svo
hljómsterk, að í henni heyrðist langt út á Mýrdalssand. Hún
var lánuð til Hólmselskirkju og fór undir Skaftáreldahraun 1783.
Stuðlabergssúla stendur sem minnisvarði um klaustrið, þar sem
það er talið hafa staðið. Sagt er, að klaustrið hafi eyðzt
þrisvar sinnum í svartadauða, svo að ekki voru eftir nema tveir
munkar og einn húskarl. Kirkjan, sem stendur núna í Þykkvabæ, var
byggð úr timbri árið 1864. |