|
Viðeyjarkirkja er í dómkirkjuprestakalli í
Reykjavíkurprófastsdæmi vestra. Fornleifauppgröftur hefur leitt í
ljós, að eyjan var í byggð á 10. öld. Á 12. öld mun hafa
verið byggð kirkja og árið 1225 var stofnað Ágústínaklaustur.
Helztu hvatamenn klausturstofnunar voru höfðingjarnir Þorvaldur
Gissurarson og Snorri Sturluson.
Kirkjugarðurinn er vestan og norðan við kirkjuna. Þar hvíla margir
þjóðkunnir menn, s.s. Ólafur Stephensen, stiftamtmaður, sonur hans,
Magnús Stephensen, konferensráð, Gunnar Gunnarsson, skáld, Franciska
Gunnarson, kona hans og Gunnar Gunnarsson,
listmálari, sonur þeirra.
Klaustrið stóð
til 1539, þegar fulltrúar konungs frá Bessastöðum rændu það
og lýstu eigur þess konungseign. Jón Arason, Hólabiskup,
síðasti katólski biskup landsins, fór í herför suður og
lagði m.a. Viðey undir sig,
endurreisti klaustrið og lét byggja virki í kringum það.
Að
honum látnum sama ár varð siðbótinni komið á um allt land og
klausturlíf var endanlega lagt niður. Viðey varð að annexíu frá
Bessastöðum og síðar aðsetur Skúla Magnússonar, landfógeta,
sem lét byggja Viðeyjarstofu. Hún er fyrsta steinhús landsins og
var fullbyggð árið 1755. Kirkjan var vígð árið 1774 og er hin
næstelzta landsins, sem enn stendur.
Þjóðminjasafnið lét gera byggingarnar upp á
árunum 1967-79 og 1987 undir stjórn Þorsteins Gunnarssonar
arkitekts, og árið 1986-88 var bætt við byggingu
neðanjarðar. Í nýja hlutanum eru rými tengd núverandi
nýtingu hússins til fundar- og ráðstefnuhalds. |