|
Áskirkja er í Valþjófsstaðaprestakalli í Múlaprófastsdæmi.
Ás er fyrrum prestssetur, bær og kirkjustaður í Fellum.
Þar var kirkjan helguð Maríu guðsmóður í katólskri tíð.
Talið er líklegt, að þarna hafi verið kirkja frá upphafi
kristni. Páll biskup Jónsson
getur kirkju í Ási í kirknatali sínu frá því um 1200.
Ás hélzt í bændaeing til 1662.
Þá keypti Brynjólfur biskup Sveinsson jörðina og ánafnaði
hana kirkjunni. Prestar sátu
jörðina eftir það í rúmlega tvær aldir (1669-1884).
Prestakallið var lagt niður 1884 og féll undir Valþjófsstað. Ábúandi jarðarinnar keypti hana árið 1910 og eignarformið
varð svipað því, sem fyrrum var.
Sumarið 1851 var reist ný kirkja og hún endurbyggð 1898 (vígð
30. okt.). Kjartan Vigfússon
frá Norðfirði var yfirsmiður
Séra Sigurður Gunnarsson (1848-1936), prófastur, var síðastur
presta í Ásprestakalli. Hann
varð síðar prestur á Valþjófsstað og í Stykkishólmi.
Safnaðarfundur Ássóknar samþykkti 13. maí 1956 að „söfnuðurinn
taki að sér fjárhald og umsjá Áskirkju og kirkjan verði eign
safnaðarins.” Biskup
Íslands, Ásmundur Guðmundsson, heimsótti kirkjuna 30. ágúst 1956
og lýsti samþykki sínu við niðurstöðu safnaðarfundarins.
Kirkjan á marga góða gripi, mjög gamlan kaleik og patínu,
annan lítinn kaleik (sagður nýlegur í vísitasíu 1850), altaristöflu
(gömul en færð kirkjunni 1850), patínudúk (fagurlega útsaumaður;
fyrst getið í úttekt 1832). |