|
Brautarholtskirkja á Kjalarnesi er í
Reynivallaprestakalli í Kjalarnesprófastsdćmi. Hún má teljast
afkomandi fyrstu kirkju á Íslandi, ţeirrar kirkju sem suđureyski
landnámsmađurinn Örlygur Hrappsson reisti áEsjubergi skömmu fyrir
áriđ 900 og frá segir í Landnámu og víđar. Kirkjur hafa veriđ
í Brautarholti frá fornu fari. Kirkjan, sem ţar er nú, var reist
áriđ af Eyjólfi Ţorvarđarsyni frá Bakka á Kjalarnesi 1857 og er
henni lýst í fyrstu prófastsvísitasíu áriđ eftir sem vönduđu
og snotru húsi. Litlar breytingar hafa orđiđ á henni síđan.
Áratug eftir vígslu kirkjunnar kom ţjóđskáldiđ síra Matthías
Jochumsson til ţjónustu í kirkjunni (1867-73).
Kirkjan er ađ innanmáli 18,15 m 5,65 m á breidd; á hvorri
hliđ er tveir jafnstórir gluggar, upphaflega međ sex rúđum
hvor en auk ţes lítill tveggjarúđu gluggi yfir
prédikunarstóli og var hann frá upphafi. Ţessi kirkja var
einnig upphaflega byggđ međ turni. Yfir kirkjudyrum er
fjögurra rúđu gluggi. Á sönglofti voru upphaflega tveir
langbekkir en langt er síđan loftinu var lokađ og orgeliđ
flutt niđur. Prédikunarstóllinn er frá 17. öld. Rúđuţil var
og er í kór. Kórgrindur milli sönghúss og framkirkju hafa
hins vegar veriđ teknar niđur fyrir löngu. Enn sem fyrr eru
tvćr klukkur í turni, hin stćrri frá 1740.
Skírnarsár er sérkennilegur, ítalskur ađ gerđ, úr marmara,
tvíhólfa. Ţegar kirkjan var byggđ var hins vegar í henni
skírnarfat úr tini og komiđ til ára sinna. Ekki er vitađ,
hver örlög ţess urđu. Altaristaflan sýnir Jesúm á bćn í
Getsemane, kom í kirkjuna áriđ 1868.
Klukkur eru tvćr í turni. Önnur frá 1740, hćđ
23 cm en ţvermál 34. Hin er án áletrunar og mun minni: hćđ 17 cm
en ţvermál 22,5.
Áriđ 1958 fór fram gagnger viđgerđ á
kirkjunni, en 1967 var gerđ breyting á henni ađ innan međ ţví
ađ innstu bekkir báđum megin voru teknir brott og gangur milli
bekkja breikkađur. Haustiđ 1987 hófust gagngerar viđgerđir á
kirkjunni, var ţá m.a. grafiđ undan henni og steyptar nýjar
undirstöđur svo og sökklar. Ţá var kirkjan klćdd ađ nýju yst
sem innst. Gunnar Bjarnason húsasmíđameistari sá um smíđina en
Hörđur Ágústsson hafđi umsjón međ verkinu. |