|
Geldingaholt
er gamalt höfušból og eitt af stórbżlum hérašsins ķ margar aldir
og kemur vķša viš sögu į Sturlungaöldinni, žegar valdabarįttan
stóš sem hęst ķ landinu. Kirkju
er fyrst getiš ķ Geldingaholti, žegar sagt er frį
Geldingaholtsbardaga ķ Sturlungu.
Bardaginn varš ašfaranótt 14. janśar įriš 1255.
Hrafn Oddsson og Eyjólfur Žorsteinsson komu rķšandi śr
Eyjafirši meš žeim įsetningi aš drepa Odd Žórarinsson, sem hafši
hernumiš stašinn. Žórarinn
grautarnefur, lišsmašur Odds, flśši śr bardaganum ķ kirkjuna.
Žegar hann kom aš kirkjugaršinum, taldi hann sig óhultan og
gat ekki į sér setiš aš storka įrįsarmönnunum og kallaši til žeirra,
strauk hann yšur žar Grautarnefur. Žetta blašur varš honum dżrkeypt,
žvķ žį var kastaš į eftir honum buklara sem kom ķ hnésbętur
honum svo hann féll viš og samstundis voru žeir komnir aš honum og
drįpu hann.
Ķ
žessum sama bardaga kom kirkjan į Seylu einnig viš sögu, žvķ žeim
Hrafni og Eyjólfi tókst aš drepa Odd Žórarinsson eins og žeir ętlušu
sér. En žį kom aš žvķ sem er sérkennilegt ķ žessari sögu, žaš
er aš menn Odds fluttu lķkama hans upp ķ Seylu og grófu hann žar
langt undir kirkjugaršinum, žrįtt fyrir aš greftrunarkirkja var ķ
Geldingaholti en ekki į Seylu. Žaš mį leiša lķkum aš tveimur įstęšum
fyrir žvķ, aš vinir hans fóru meš lķkiš til Seylu.
Önnur er sś, aš Oddur settist meš flokk sinn ķ bśiš ķ
Geldingaholti ķ óleyfi. Kolfinna, kona Žóršar kakala og systir Eyjólfs Žorsteinssonar,
sem stóš fyrir Flugumżrarbrennu, stóš fyrir bśinu. Hin įstęšan gęti hafa veriš sś, aš bśiš var aš bannfęra
Odd og žvķ įtti hann ekki rétt į legstaš ķ vķgšri mold en į
Seylu hefur vafalķtiš veriš gamall aflagšur kirkjugaršur.
Žessar tvęr kirkjur komust į spjöld sögunnar vegna žessa
bardaga.
Ašeins
er til einn mįldagi Geldingaholtskirkju, frį Aušuni rauša 1318. Viršist
kirkjan hafa veriš nokkuš vel bśin af eignum.
Žar er m.a. tališ brķkarklęši og veršur žį aš telja lķklegt
aš altarisbrķk hafi veriš ķ kirkjunni žótt hśn sé ekki nefnd.
Einnig eru taldir glergluggar, svo žeir hafa greinilega veriš
fleiri en einn og telst žaš frekar rķkmannlegt į žessum tķma.
Óvenjulegt er, aš engin lķkneski eru talin žar, žvķ aš trśin
į dżrlinga og helga menn var grundvallaratriši og kirkjurnar voru ęvinlega
helgašar einum eša fleiri slķkum.
Kirkjan ķ Geldingaholti var engu aš sķšur helguš Pétri
postula.
Ķ
Geldingaholti įttu aš vera bęši prestur og djįkni.
Tók prestur heima ķ leigu 4 merkur og 4 merkur fyrir aš žjóna
Seylu. Lżsistoll og heytoll fékk kirkjan af 7 bęjum ķ Vallhólma,
sem įttu kirkjusókn ķ Geldingaholt.
Um
kirkjuna į Seylu er lķtiš vitaš ķ kažólskum siš og er żmist
talaš žar um kirkju eša bęnhśs en Geldingaholtsprestur sį um
messugjöršir žar.
Kirkjurnar
voru bįšar lagšar af samkvęmt skipun Danakonungs įriš 1765. |