|
Hallgrímskirkja er kennd við
prestinn og skáldið Hallgrím Pétursson (1614-1674), sem kunnur er fyrir
Passíusálmana. Hún stendur efst á Skólavörðuholtinu með 73 m háan turn, sem
gerir hana að mest áberandi mannvirki borgarinnar og þar með eitt
aðalkennileiti hennar. Útsýni er frábært úr turninum á góðum degi. Gjald er
tekið fyrir notkun lyftunnar í turninum.
Ekkert annað mannvirki hefur verið lengur í
byggingu hérlendis. Húsameistari ríkisins, Guðjón Samúelsson, var fenginn til að
gera teikningar af kirkju á Skólavörðuholtinu árið 1937. Hann keppti að því að
sameina íslenzka náttúru og byggingarlist í kirkjunni. Árið 1948 var kapellan undir
núverandi kór kirkjunnar vígð. Árið 1974 voru turn og kirkjuvængir með nýrri
kapellu fullgerðir og árið 1986 var kirkjuskipið vígt á 200 ára afmæli
Reykjavíkurborgar.
Söfnuðurinn bar 60% kostnaðar en 40% komu frá einstaklingum,
fyrirtækjum og ríkisstofnunum. Í desember 1992 var orgel kirkjunnar vígt. Það
smíðuðu orgelsmiðir þýzka fyrirtækisins Johannes Klais í Bonn. Það er með
fjórföldu hljómborði og pedulum, 72 stillingum og 5275 pípum. Orgelið er 15 m hátt
og vegur 25 tonn og þar með stærst sinnar tegundar á landinu. Fjármögnun orgelsins
fer m.a. þannig fram, að fólki og fyrirtækjum er gefinn kostur á að kaupa einstakar
pípur, sem merktar eru kaupendum. Lengstu pípurnar er u.þ.b. 10 m langar.
Sumarið 1992
var gefin út geisladiskur með myndum af Hallgrímskirkju, vígsluathöfn orgelsins og
öðrum íslenzkum orgelverkum. Tekjur af sölu hans renna til orgelssjóðs. Minna
orgelið með 10 stillingum var keypt frá Th. Frobenius & Sønner A.S. í Danmörku
árið 1986. Samtímis orgelkaupunum var sætum kirkjunnar komið fyrir. Þau eru
breytanleg, þannig að kirkjugestir geta snúið aftur eða fram í kirkjunni eftir
athöfnum. Kirkjan tekur 1200 manns í sæti. Hurðir kirkjuskipsins eru blýskreyttar sem
og predikunarstóllinn. Listamaðurinn Leifur Breiðfjörð annaðist það. Hvort tveggja
var vígt á hvítasunnu 1993. Hinn hái, steindi gluggi
yfir inngangi kirkjunnar bættist í safn verka eftir Leif
árið 1999. Hann er kallaður „Dýrð-Vald-Virðing”.
Sjötugsafmæli Sigurbjörns Einarssonar
(†2008), biskups,
árið 1981 var tilefni til gjafa til kirkjunnar, sem gerðu kleift að ljúka þessu
verkefni. Fyrirhugað er að setja steinda glugga í kirkjuna, a.m.k. í kórinn, en
margir eru þeirrar skoðunar, að draga eigi sem minnst úr birtu í kirkjunni. Einar
Jónsson, myndhöggvari, gaf kirkjunni Kristmyndina í kirkjunni árið 1948. Hún sýnir
Krist meðtaka skírn heilags anda. Hann gerði líka styttuna til minningar um Hallgrím
Pétursson. Sigurjón Ólafsson gerði höggmyndina Marturium.
Meðal margra
guðsorðabóka í kirkjunni er afrit af Guðbrandsbiblíu, sem var prentuð að Hólum
árið 1584. Þótt skipsmódel séu ekki algeng í íslenzkum kirkjum, er eitt slíkt í
kirkjunni, kútter, sem er gjöf frá Færeyingum. Í norðurhluta kirkjunnar er kapella.
Í anddyri kirkjunnar fara fram skiptisýningar ýmissa listamanna. Sóknarbörn
kirkjunnar eru u.þ.b. 6000. Þeim þjóna tveir prestar, aðstoðarprestur og
forsöngvari auk fjölda sjálfboðaliða, sem starfa með börnum og öldruðum. Tveir
prestar Landsspítalans og prestur heyrnalausra eru tengdir kirkjunni. Tónleikar eru
haldnir reglulega í kirkjunni.
Heimildir: Bæklingur kirkjunnar.
Hallgrímskirkja í Saurbæ.
Hallgrímskirkja í Vindáshlíð. |