|
Safnið er í gömlu
verzlunarhúsi, sem Verzlunarfélagið Örum & Wulff byggði um
1816. Carl D. Tulinius, sem
var starfsmaður hjá félaginu, keypti verzlunina um 1860 og rak hana
til dauðadags árið 1905. Þá
tóku við afkomendur hans og kölluðu fyrirtækið C. D. Tuliníus
efterfølgere og starfaði það til ársins 1912.
Á þeim tíma var byggt nýtt verzlunarhús og við það hlaut
eldra húsið nafnið „Gamla búð” og hefur það haldizt alla tíð
síðan. Gamla búð hefur
þjónað margvíslegum hlutverkum í bæjarfélaginu eftir að verzlun
var flutt, fyrst sem pakkhús og síðar fiskgeymsla, veiðarfærageymsla
o.fl. Endurbygging hússins
hófst árið 1968 og þar var þá flutt ofar í lóðina til að rýma
fyrir vegaframkvæmdum og árið 1983 var verkinu lokið. Þá
var búið að ákveða stofnun sjóminjasafns á Eskifirði og var því
komið fyrir í húsinu. Safnið
var opnað almenningi 4. júní 1983.
Utandyra eru gamlir
munir, sem tilheyra sjósókn og vinnslu sjávarafla. Lifrarbræðslu-
og matarsuðupottar frá hvalveiðistöðvum.
Skipsskrúfa, sem var laus um borð í skipinu Reidar, sem
strandaði á Borgarfirði eystri 1909. Það var í eigu Þórarins Tulinius, sem var sonur Carls D.
T. kaupmanns. Skútuakkeri,
sem fannst á skipalægi undan Breiðuvíkurkaupstaðnum gamla, en þar
var eini verzlunarstaðurinn við Reyðarfjörð á árunum skömmu
eftir 1600 og fram til 1788. Siglutré
úr bátnum Gullfaxa frá Neskaupsstað, en hann var síðast á Eskifirði
upp úr 1960
A.
Gengið er inn i húsið, þar sem krambúðin var, en hún var
endurgerð á sama hátt og talið var, að hún hafi verið
upprunalega. Þar var komið
fyrir hlutum, sem eru horfnir úr verzlunum á okkar dögum og vitað
er, að sumir þeirra eru upphaflegir.
B.
Inni af krambúðinni á neðri hæðinni var pakkhús og í þeim
hluta eru núna sjóminjar.
1.
Hlutir frá upphafi síldveiða hérlendis, líkön af svokallaðri
landnót og stauranót eða botnneti, líkan af síldarsjóhúsi, sem
Norðmenn byggðu upp úr 1880 víða í sjávarplássum á Austfjörðum.
Einnig eru sýnd ýmiss konar tól og tæki, sem voru notuð við
síldveiðar og söltun.
2.
Líkan af hvalstöð, sem var í Hellisfirði árin 1904-13.
Þá voru fimm hvalstöðvar á Austfjörðum.
einnig eru sýndar ljósmyndir og ýmsir hlutir frá þessum
vettvangi. Á gólfi til
hliðar við stigann er lítil hvalabyssa, sem var notuð við hrefnuveiðar.
Byssan kom frá Vestfjörðum og var um tíma í eigu
Hrefnu-Gvendar.
3.
Veiðarfæri til veiða á þorski og öðrum tegundum.
Þetta eru svokölluð handfæri og sýnd er þróun þeirra til
nútímans. Hér eru einnig
tæki til að snúa saman tauma á fiskilínur og til að gera svera kaðla
úr notuðum og slitnum strengjum.
Þá mátti nota í stjórafæri, landfestar o.þ.h.
4.
Líkön af færeyskum árabát og Ásubergsskipinu, sem var grafið
úr jörð í noregi árið 1904 og mun vera frá víkingatímanum.
Á veggjum eru myndir frá síldveiðum o.fl. varðandi sjósókn,
einnig línurit yfir síldveiðar við Ísland á árunum 1870 - 1980.
5.
Myndir og aðrar heimildir báta og skipa á Eskifirði.
Myndir af strandferðaskipum Skipaútgerðar ríkisins, skipum
Landhelgisgæzlunnar og flutningaskipum Sambandsins og Eimskipafélagsins.
6.
Myndir og upplýsingar um nokkra skipstjórnarmenn, sem hafa átt
heima á Eskifirði. Ýmsir
hlutir varðandi netagerð o.fl. Fiskilína
frá smábátaútgerð ásamt beitningaborði og línubjóði.
7.
Hlutir, sem voru notaðir við stjórnun og siglingar skipa og báta,
einnig nokkur nafnskilti af bátum frá Eskifirði o.fl.
8.
Þjrú líkön af skipum á Eskifirði frá 1905, þegar fyrsti vélbáturinn
kom í Reyðafjörð ot til ársins 1957.
Einnig er sýnd þróun þorsksneta.
9.
Veiðarfæri, baujur o.fl. frá vélbátaútgerð og hlutir frá
saltfiskverkun fyrri ára ásamt ljósmyndum.
10.
Hákarlaveiðar. Gagnvaður
með 4 krókum ásamt kraka (stjóra) og bauju, sem var gerð úr kálfsskinnbelg.
Líka hnífar o.fl. verkfæri, sem voru notuð við hákarlaskurð.
Þarna eru líka hákarlafæri, sem voru notuð líkt og handfæri
fyrir þorsk.
11.
Á veggnum eru beykisáhöld, sem voru notuð við tunnusmíði
og viðgerðir. Þetta var
áður sérstök iðngrein og var lærður maður í slíku kallaður
beykir. Á borðinu fyrir
neðan og hillu þar undir eru verkfæri til skipasmíða og viðgerða.
12.
Árabátur, tveggja manna far, frá 1916 og í honum ýmiss konar
veiðitól, handfæri, skutull, kolastingur og haglabyssa.
Margt annað tengt sjósókn
er að sjá á neðri hæðinni.
C.
Efri hæðin.
1.
Tæki til brjóstsykursgerðar, sem voru keypt til
Tuliniusarverzlunar árið 1905. Þau
voru síðar í eigu Jóns Þorsteinssonar bakara.
2.
Skósmíðaáhöld frá ýmsum mönnum, sem unnu við skósmíðar
á Eskifirði meðan sú iðngrein var stunduð á staðnum.
3.
Járnsmíðaáhöld eins og þau tíðkuðust hjá einstaklingum,
sem fengust við járnsmíðar. Flestir
munir eru frá Kristjáni Jónssyni, sem var útgerðarmaður og átti
litla smiðju, þar sem hann varnn fyrir útgerð sína og samborgara.
einnig eru þar nokkrir hlutir frá Vélaverkstæði Eskifjarðar,
sem Friðbjörn Hólm stofnaði árið 1921 og rak til 1928.
4.
Búnaður til framleiðslu á steinsteypurörum og steypusteinum
til húsbygginga. Voru í
eigu Lúthers Guðnasonar, sem rak þessa starfsemi frá 1930 til 1956.
5.
Trésmíðaáhöld og hefilbekkur úr eigu Guðna Jónssonar trésmíðameistara,
sem starfaði við sína iðn á Eskifirði frá 1908 til 1970.
Einnig verkfæri frá Jóni Halldórssyni Snædal og rennibekkur
o.fl. frá Svínaskála og voru í eigu Jónasar Símonarsonar bónda og
útgerðarmanns þar.
6.
Hlutir frá heilsugæzlu Eskifjarðar.
Handlækningatæki voru í eigu Einars Ástráðssonar héraðslæknis
1931 - 1956.
7.
Tannlæknatæki frá Baldri Óla Jónssyni, sem hóf tannlækningar
á Eskifirði árið 1939 og starfaði fram yfir 1960.
8.
Hlutir frá ljósmyndasmiðum, sem störfuðu á Eskifirði.
9.
Tóvinnutæki, spunavélar tvær, rokkur, prjónavélar og gamall
vefstóll.
10.
Ýmiss konar heimilistæki frá fyrri tíma.
Uppl. úr bæklingi safnsins.
|