|
 Prestssetrið og kirkjustaðurinn Laufás stendur
sunnan við Dalsmynni, þar sem Fnjóská rennur til sjávar. Austan
bæjar er Laufáshnjúkur og frá bæjarstæðinu er útsýni mikið og
gott. Talsverð uppbygging varð á staðnum árin 1999 og 2000, m.a.
var byggður nýtt prestssetur og hið gamla nýtt sem
þjónustumiðstöð fyrir ferðamenn.
Laufás er einn þeirra mörgu
staða í Suður-Þingeyjarsýslu, þar sem hafa fundizt kuml úr
heiðni og má því ætlað að staðurinn hafi byggzt snemma á
sögulegum tíma. Kenningar eru uppi um að þar hafi staðið hof Odds
Ásólfssonar í Höfða og líklega hefur verið kirkja það frá
fyrstu kristni. Margir merkir prestar hafa setið staðinn og hins
fyrsta er getið árið 1047. Gamli bærinn í Laufási er mjög
stílhreinn burstabær, sem er í umsjá þjóðminjavarðar. Elztu
hlutar hans eru frá 1840. Það er óhjákvæmilegt að líta við á
Laufási á leið sinni um Eyjafjörð.
Dalsmynni
tengir Eyjafjörð við Fnjóskadal skammt norðan Laufáss og
sunna Grenivíkur. Það er skarð, sem Fnjóská hefur
breikkað og beggja vegna þess eru 800-1000 m há fjöll.
Fossarnir í ánni voru gerðir laxgengir. Á veturna er
Dalsmynni oft eina færa leiðin milli landshluta, en þó
verður að gefa snjóflóðahættu gaum.
LAUFÁSKIRKJA
Staðurinn Laufás kemur fljótt við sögu eftir að
land byggðist. Kirkjur hafa staðið þar frá fyrstu kristni og voru
helgaðar Pétri postula í katólskum sið. Núverandi kirkja var
byggð 1865, 62 m² og rúmar 110 manns í sæti. Yfirsmiður var Tryggi
Gunnarsson (Hallgilsstaðir, S.-Þing.) og verkstjóri og aðalsmiður
Jóhann Bessason, bóndi að Skarði í Dalsmynni.
Meðal merkra gripa
kirkjunnar er prédikunarstóllinn, sem ber ártalið 1698. Á honum eru
útskornar myndir guðspjallamannanna fjögurra með Kristi konungi
fyrir miðju með ríkiseplið í vinstri hendi. Fangamark séra Geirs
Markússonar, sem var prestur í Laufási á þessum tíma, er efst á
stólnum. Tryggvi Gunnarsson gróðursetti reynivið, sem stendur við
austurgafl kirkjunnar á leiði foreldra hans. Séra Björn Halldórsson
var aðalhvatamaður byggingar kirkjunnar 1865. Hann lét einnig byggja
upp bæinn á árunum 1866-1870. |
