 Jóhann
skaptason, fyrrverandi sýslumaður Þingeyinga (1956-74) var helzti áhugamaður
um byggingu sérstaks húss, sem rúmaði öll söfn sýslunnar og
starfsemi þeirra og tók fljótt frumkvæði varðandi allan undirbúning.
Hann boðaði til undirbúningsfundar 18. apríl 1964 með forráðamönnum
þáverandi safna og fulltrúa Húsavíkurkaupstaðar.
Hugað var að fjáröflun og öðrum nauðsynlegum undirbúningi
eftir að sýslunefnd og bærinn höfðu samþykkt að standa að
byggingu Safnahússins.
Þorvaldur
S. Þorvaldsson var fenginn til að teikna húsið og samið var um lóðarstærð
til að tryggja nægilegt rými til frekari uppbyggingar.
Framkvæmdir hófust í júní 1967.
Næstu árin var unnið eftir því sem fjármagn dugði til og
hinn 24 maí 1980 var Safnahúsið formlega tekið í notkun.
Mikið vantaði þó á innréttingar, sérstaklega á neðstu hæð,
sem var lokið 1988.
Síðan var unnið að frekari innréttingum eftir efnum.
Framkvæmdir við nýbygginguna hófust 1990 og hafa haldið áfram
fyrir fé frá einstaklingum og samtökum félaga.
Safnahúsið er sjálfseignarstofnun undir stjórn Héraðsráðs.
Safnahúsið
er opið allt árið og frá 1. júní til 31. ágúst alla daga
vikunnar.
Byggðasafn
Suður-Þingeyinga
er á neðstu og efstu hæð.
Í gamla torfbænum á Grenjaðarstað í Aðaldal, rúmlega 30
km frá Húsavík, er hinn hluti byggðasafnsins og Safnahúsið fer með
stjórn þess.
Þar er opið frá 1. júní til loka ágúst.
Varðveizla hvers konar muna úr héraðinu, sem hafa menningarsögulegt
gildi, var og er meginmarkmið safnsins.
Héraðsskjalasafn
Suður-Þingeyinga og Húsavíkur
er í eldtraustri geymslu á efstu hæð Safnahússins.
Söfnun skjalagagna hófst í ársbyrjun 1958 og nú geymir safnið
mikinn fróðleik um sögu Þingeyjarsýslna varðandi einstaklinga, félög
og félagasamtök, einstök hreppsfélög, sýslunefndarmál og margt
tengt sögu fyrirtækja í héraðinu.
Fræðimenn og leikmenn nýta sér það mikið.
Ljósmynda-
og filmusafn
er geymt í sama rými og héraðsskjalasafnið á efstu hæð.
Þar er að finna u.þ.b. 22.000 filmur og ljósmyndir.
Myndirnar eru að stórum hluta af einstaklingum og einnig
talsvert af húsum og verklegum framkvæmdum allt frá aldamótunum
1900.
Listasafn
er á efstu hæð.
Markviss söfnun verka hófst 1978.
Megináherzlan var lögð á söfnun verka eftir þingeyska málara
eða listamenn, sem höfðu sérstök tengsl við héraðið.
Söfnunin hefur orðið almennari með árunum og árið 1998
voru þau orðin 330 talsins.
Þegar ekki eru uppi einkasýningar í sýningarsalnum á efstu hæðinni,
hanga þar verk úr eigu safnsins.
Veggjapláss í safninu er einnig víða notað fyrir þessi verk
og þau fara vel með öðrum munum.
Náttúrugripasafn
Suður-Þingeyinga
er á neðstu hæðinni.
Það var stofnað 1966 og stöðugt berast gjafir en kostnaður
við uppsetningu ræður að mestu, hve hratt er hægt að byggja það
upp. Safnið
er Sýningarsafn og megintilgangur þess er að vekja athygli á íslenzkum
náttúrugripum.
Þekktasti gripur safnsins er Grímseyjarbjörninn, ísbjörn,
sem var unninn við Grímsey 1969.
Sjóminjasafn.
Framkvæmdir við nýbyggingu fyrir sjóminjasafn hófust 1990 og
var haldið áfram eftir því sem fjárhagur hefur leyft.
Nýr tengigangur er viðbót við rými safnsins.
Við austurenda hans er gengið inn í sjóminjasafnið.
Húsið var fokhelt og frágengið að utan 1997.
Safnið var opnað árið 2002.
Bókasafn
Suður-Þingeyinga
hefur aðstöðu á miðhæð Safnahússins.
Stofninn að þessu safni er frá 1889, þegar Benedikt Jónsson
á Auðnum og 10 félagar hans stofnuðu félag um bókakaup.
Þetta safn yfirtók Bókasafn Suður-Þingeyjarsýslu árið
1905. Rekstur
bókasafnsins er að öllu leyti aðskilinn frá öðrum rekstri Safnahússins.
Árbók
Þingeyinga á heima
í Safnahúsinu.
Þar er afgreiðsla hennar og lager og önnur starfsemi.
Árbókin er samvinnuverkefni beggja sýslnanna og hefur komið
út síðan 1958.
Hún mun vera útbreiddasta átthagarit landsins.
Fyrirlestrar,
kynningarfundir, tónleikar og sýningar
af ýmsu tagi eru einnig í Safnahúsinu, sem gerir starfsemi þess enn
fjölbreyttari og áhugaverðari fyrir fleiri en ella.
Safnahúsið hefur einnig sinnt útgáfumálum.
Kaffihorn
er á neðstu hæð, þar sem gestir safnsins geta setzt niður og fengið
sér kaffisopa, skrifað póstkort eða spjallað og spurt.
Opið:
Sumar 1st júní - 31st august daglega
10:00-18:00
Veturr: 1st september - 31st mai
Mán - Fös. 09:00-17:00
Sun. 16:00-18:00 |
