|
Breiðamerkurfjall (774m) er röðull út úr suðaustanverðum Öræfajökli
vestan Breiðamerkurjökuls. Vestan þess er Fjallsjökull. Þessir
jökulsporðar náðu sama framan fjallsins fram á 18. öld og snertust allt
fram að miðri 20. öld. Sauðbeit hefur ævinlega verið góð í fjallinu.
Bærinn Fjall stóð við rætur þess á söguöld, líklega landnámsbær Þórðar
Illuga Eyvindarsonar. Örnefnið Bæjarsker bendir til bæjarstæðisins og
enn móaði fyrir rústum hans um aldamótin 1700. Bærinn Breiðá (seinna
Breiðamörk) stóð austar. Þar var stórbýli og samkvæmt Njálssögu bjó
Kári Sölmundarson síðustu ár ævi sinnar eftir sættir við Flosa á
Svínafelli og hjónaband með Hildigunni, bróðurdóttur Flosa. Allt fram
til 1362 var kirkja á Breiðá og eftir það hálfkirkja. Bærinn Breiðamörk
fór í eyði skömmu fyrir aldamótin 1700.
Sigurður
Björnsson á Kvískerjum var að leita kinda í fjallinu árið 1936, þegar
snjóflóð hreif hann með sér og skorðaði hann rækilega í djúpri kvos
undir jökultungunni. Hann lá þarna í bjargarlaus í sólarhring og gat
tæpast hreyft legg eða lið. Hann söng hástöfum allan tímann og loks
runnu leitarmenn á hljóðið og grófu hann upp heilan á húfi. |