|
Fagurhólsmýri er bær í Öræfum. Það er fallegt til allra átta frá staðnum og
neðan klettanna er flugvöllur sveitarinnar, sem leysti hana úr mestu einangruninni,
þegar flug hófst þangað fyrr á 20 öldinni. Öræfingar kunnu vel að meta flugið og
flutt jafnvel sláturfé sitt flugleiðis til Reykjavíkur.
Hofsnesbóndinn, Sigurður
Bjarnason, og fjölskylda hans býður fólki í ógleymanlegar ferðir út í Ingólfshöfða og leiðir fjallgöngumenn um vandrataða stigu fjallanna í kring,
meðal annars á
Hvannadalshnúk.
Veðurathuganir hafa verið gerðar á Fagurhólsmýri frá 1903 og
þar var verzlun og benzínstöð. Nálægt miðri
flugbrautinni er Blesaklettur, þar sem Austfirðingar eru
sagðir hafa fundið blesóttan hest, þegar þeir riðu til
Alþingis eftir að Öræfajökull gaus 1362. Hann og smalinn í Svínafelli voru sagðir hinir einu, sem
komust lifandi af úr jökulhlaupinu. Samkvæmt fornbréfi komust fleiri
af en þjóðsagan segir.
Salthöfði gengur til suðurs milli
Hofs og Hnappavalla, aflíðandi að Hofsnesi, þar sem hann
endar 30-40 m.y.s., í þverhnýptu blágrýti austantil (fornum
sjávarhömrum). Frá Hádegishamri, u.þ.b. hálfum km
sunnan Hnappavalla og 4 km til vesturs að Gljúfursá, þar sem
heitir Hamraendi. Þaðan eru 4 km til sjávar yfir
flatlendi nema næst Hamraenda, þar sem framburður Gljúfursár
og Öræfagossins 1362 er undirstaða flugbrautarinnar.
Austan hennar er Blesaklettur. Enn austar er u.þ.b.
800 m langur höfði. Þar sem hann er hæstur (66m) er
berggangurinn eða gígtappinn Salthöfði með gjallhólum að
norðanverðu. Austan hans eru þrír drangar,
Gimluklettur stærstur og auðveldur uppgöngu. Þar
fannst ær með lambi eftir gosið 1362. Loddudrangur er
mjór og talinn ókleifur. Sigurður Ingimundarson, bóndi
á Fagurhólsmýri, kleif hann samt á 19. öld. Hann
strengdi vað úr Salthöfða yfir Loddudrang og seig þangað til
að steypa undan erni, hinum síðasta í þessum landshluta.
Þarna voru fálkahreiður fram yfir 1930, hrafnar urpu þar oft
og síðan flykktist fýllinn þar að. Vikurskaflar frá
Öræfajökli eru í grennd við Salthöfðann. Þeir komu að
góðu gagni vegna þess hve einangrandi þeir eru. Þar
geymdu Öræfingar saltkjöt í tunnum þar til þeir gátu fengið
það flutt með skipum næsta sumar á markað. Sláturhúsið
við höfðann var kallað Búðin. Það var notað sem
geymsla milli sláturtíða og þar var einnig verzlun.
Bæjarstaður er u.þ.b. hálfan kílómetra vestan höfðans.
Þar eru bæjarrústir eftir gosið 1362. Salthöfði og
nánasta umhverfi var friðlýstur 1978. |