|
Garðar á Akranesi eru fornt höfuðból og
kirkjustaður. Í Landnámu segir svo: Jörundur hinn kristni var sonur
Ketils Bresasonar. Hann bjó í Jörundarholti. Það er nú kallað í
Görðum. Hann hélt vel kristni til dauðadags og var einsetumaður í
elli sinni". Faðir Jörundar var Ketill Bresason, sem kom til Íslands
ásamt Þormóði bróður sínum frá Írlandi og nam Akranes. Þess
hefur m.a. verið minnst sérstaklega með því, að reistur var
minningarsteinn við byggðasafnið á þjóðhátíðarárinu 1974, sem
gjöf frá írsku þjóðinni til minningar um írskt landnám á
Akranesi.
Garðar voru kirkjustaður og prestsetur frá öndverðri kristni
og koma víða við sögu í fornum heimildum, t.d.
Sturlungasögu. Síðasti prestur, sem sat Garða (1865-1886) var séra Jón
Benediktsson. Hann lét byggja gamla Garðahúsið á árunum 1876-1882,
fyrsta steinsteypuhús sinnar tegundar á Íslandi. séra Jón notaði húsið
til íbúðar unz hann flutti burt af staðnum 1886 og síðan hafa prestar
í Garðasókn haft aðsetur í kaupstaðnum. Síðasti ábúandinn í Görðum,
Sigmundur Jónsson bóndi, lét af búskap þar 1936.
Síðasta
torfkirkja í Görðum stóð til ársins 1858, en þá var byggð
timburkirkja í hennar stað. Sú kirkja var rifin 1896, þegar ný sóknarkirkja
var byggð niðri á Skaga. Í kórstæði Garðakirkju var reistur
minningarturn um krisnihald í Görðum á árunum 1955-56 og vígður
af biskupi Íslands 1958. Turninn teiknaði séra Jón M. Guðjónsson sóknarprestur
á Akranesi. |