Hellar Landssveit,

Meira um Ķsland


HELLAR
.

.

Feršaįętlanir
Rśtur-Ferjur-Flug


Feršaheimur

Hellar eru bęr og hellar ķ Landssveit. Hellarnir eru žrķr og hafa veriš notašir sem geymslur, hlaša, fjįrhśs o.fl. Žessir hellar eru manngeršir, höggnir ķ móhellu eša sandstein, sem nóg er af į Sušurlandi. Žjóšsagan um stęrsta hellinn segir frį kįlfi, sem hvarf žar og manni, sem fór aš leita hans. Hann gekk lengi ķ myrkrinu ķ hellinum, žangaš til hann heyrši įrniš yfir höfši sér og varš hręddur og snéri viš. Žegar hann komst loks aftur upp śr hellinum, var hann meš gullsand ķ skónum. Skömmu sķšar heyršist baul undir hjónarśminu į Stóra-Nśpi ķ Gnśpverjahreppi og žegar aš var gįš, var žar kominn kįlfurinn heill į hśfi, en hann hafši tżnt halanum einhvers stašar į leišinni.

Bęrinn Hellar stendur undir Skaršsfjalli. Miklar breytingar uršu į fjallinu ķ jaršskjįlftunum 1896 en hellarnir stóšu žį af sér. Įbśendur hafa góšfśslega leyft feršalöngum aš skoša hellana. Sams konar hella er aš finna vķtt og breitt ķ Įrnes- og Rangįrvallasżslum, s.s. aš Ęgissķšu, žar sem žeir eru 12 talsins. Einhverjir žessara hella hafa veriš mannabśstašir og margar kenningar eru į lofti um ķbśana og aldur hellanna sjįlfra. Bęndur grófu gjarnan svona hella til eigin nota en einhverjir žeirra kunna aš vera eldri en landnįmiš og hafa hżst papa.

Żmiss konar veggjakrot er aš finna ķ sumum hellanna, fangamörk, įrtöl og krossa. Įrtölin eru öll tiltölulega ung. Elzta frįsögn af hellum ķ Odda er ķ Jarteiknabók Žorlįks biskups helga. Ķ Efri-Gegnishólum ķ Flóa er mikiš um krossmörk ķ hellum. Hinn stęrsti er 94x65 sm og tveir minni undir žverįlmum hans. Sagt er aš žessi krossagerš lķkist ristum, sem fundust ķ Noršimbralandi į Englandi. Lķklega eru žessi tįkn frį mišöldum og tįknar krossa Krists og ręningjanna. Athyglisverš bók um efniš heitir: Manngeršir hellar į Sušurlandi.

Hellaskošun:  Margrét Sigurjónsdóttir sķmar:  487 6583 og 861 1949.


TIL BAKA          Nat.is - pósthólf 8593, 108 Reykjavik- sķmi: 898-0355 - nat@nat.is- um okkur - heimildir          HEIM