Hverfjall eða Hverfell er meðal stærstu og formfegurstu gjóskugíga í heimi.  Hann varð til í gosi fyrir u.þ.b. 2500 árum.  Þvermál hans er í kringum 1000 m og gígskálin er 140 m djúp.  Niðri í henni er 20 m hár, keilulaga hóll.  Hæst rís Hverfjall í 452 m yfir sjó og hæð þess yfir umhverfið nálgast 150 m.  Þegar gígurinn myndaðist, dreifðist gjóskan um allt Mývatnssvæðið.  Svo virðist sem suðurhluti hans hafi skriðið fram í gosinu og raskað nokkuð jafnri hæð og hringlögun gígbrúnarinnar.  Á landnámsöld rann Hraun frá Svörtuborgum við suðurenda Námafjalls kringum Hverfjall.  Samtímis gaus í hlíðunum ofan Hlíðardalsins.  Frá hringveginum um Mývatn, á Geiteyjarströnd, liggur hliðarvegur alla leið að rótum Hverfjalls.  Gönguleiður upp á Hverfjall eru aðeins tvær, frá norðvestri og suðri.  Það er stranglega bannað að nota aðrar leiðir upp eða niður hlíðar þess.

Á Mývatnsöræfum, rétt vestan Jökulsár á Fjöllum og örskammt sunnan þjóðvegar, þar sem leiðin liggur suður í Herðubreiðarlindir, Dyngjufjöll og Kverkfjöll, er annar gígur af sömu tegund, Hrossaborg.  Hann er u.þ.b. 10.000 ára og mestallt laust efni hans skolaðist brott í hamfarahlaupum Jökulsár fyrir 8000-10.000 og 3000 árum, þegar gljúfur árinnar og Ásbyrgi mynduðust.

Skemmtileg gönguleið liggur í gegnum Dimmuborgir að og upp á Hverfjall og frá því um úfið hraun frá 1875 til Grjótagjár.  Einnig er skemmtilegt að ganga frá Hverfjalli með hlíðum Námafjalls að Hverarönd.