|
Hvítárvellir
eru fyrrum stórbýli viđ bogabrúna yfir Hvítá frá 1928, ţar sem
ţjóđvegurinn var ţar til nýrri brúin viđ Borgarnes var byggđ
1980.
Hvítárvellir, Ferjukot og Ferjubakkabćirnir eru mestu laxveiđijarđir
sýslunnar. Víđa er ţess
getir í fornsögunum, ađ kaupmenn hafi verzlađ í Hvítárósi og ţar
voru oft kaupstefnur. Hvítá
var notuđ til flutninga allt upp ađ ármótum viđ Ţverá allt fram
til 1930. Á Búđarhöfđa
eru talsverđar rústir, sem gćtu veriđ fornar.
Mannskćđur
stórbruni varđ ađ Hvítárvöllum 1751, ţegar sjö manns brunnu inni.
Margir töldu, ađ Hvítárvalla-Skotta hefđi valdiđ honum.
Hún lét ekki ţar viđ sitja, heldur glettist viđ presta og
drap fjósamenn og nautgripi. Stormhöttur
var annar draugur, kenndur viđ Hvítárvelli, sem gćtti heyja á stađnum.
Stefán
Stephensen, amtmađur, sat um skeiđ á Hvítárvöllum.
Ţar sátu fleiri af hans ćtt á međan hún var valdamikil í
landinu. James Ritchie,
skozkur mađur, fór ađ sjóđa niđur lax viđ ármót Grímsár 1859.
Hann hóf ţessa starfsemi í Borgarnesi árinu áđur en flutti
hana ađ Grímsá. Ţarna unnu margir Englendingar og Íslendingar um 16 ára
skeiđ. Ţessi starfsemi
teygđi sig alla leiđ niđur á Akranes.
Hann notađi lítinn gufubát til flutninga.
Starfsemin lagđist niđur 1876, ţegar keppinautar hans fóru ađ
flytja út ódýrari, ísađan lax.
Kanadíski
baróninn og hljóđfćraleikarinn, Gauldréc de Boilleu, keypti Hvítárvelli
1898 og settist ţar ađ. Hann tók upp meiri umsvif í búrekstri en nokkur annar hérlendis
á Hvítárvöllum og byggđi 40 kúa fjós í Reykjavík, sem stendur
enn ţá á horni Barónsstígs og Hverfisgötu.
Árin eftir aldamótin 2000 (nú 2012) hefur veriđ 10-11 verzlun.
Baróninn átti vélbátinn Hvítá, sem hann notađi til flutninga
milli Hvítárvalla og Reykjavíkur.
Hann byggđi sér sumarbústađ viđ Langadalsvatn.
Hann hafđi komiđ til landsins einu sinni áđur og
virđist hafa litizt vel á ađstćđur. Hiđ síđara skiptiđ kom hann vel
lođinn um lófana og ćtlađi ađ gera hér stóra hluti. Honum varđ um
síđir fjár vant og leitađi á náđir brezkra banka.
Baróninn framdi sjálfsmorđ í Englandi 1901, ţegar hann var
ţar á ferđ til ađ leita ađ fjármagni til stofnunar ensks-íslenzks
félags um botnvörpuútgerđ.
Fyrir jólin 2004 gaf Ţórarinn Eldjárn út bók um hinn
dularfulla barón á Hvítárvöllum. |