|
Kaldakinn
er byggðin milli Ljósavatnsskarðs og Skjálfandaflóa í austanverðum
Bárðardal og Aðaldal undir hlíðarbröttum og háum Kinnarfjöllum.
Þau eru skorin hliðardölum og víða er sísnævi í litlum
skvompum.
Yzt í Kinnarfjöllum er Bakrangi (702m) við Skjálfandaflóa
vestanverðan.
Milli hans og Víknafjalla er Kotadalur.
Bakrangi heitir líka Ógöngufjall (austurhliðin) og af sjó er
fjallið kallað Galti.
Náttfaravíkur eru undir Víknafjöllum.
Í
Landnámabók er þess getið, að eftirbátur hafi slitnað frá skipi
Garðars Svavarssonar, sem hafði vetursetu hér og kallaði landið Garðarshólma.
Um borð í bátnum voru þræll, Náttfari, og ambátt, sem
settust að í Náttfaravíkum um tíma.
Skömmu síðar fluttust þau í Reykjadal en hröktust þaðan
aftur til Víkna, þegar landið fór að byggjast.
Þingeyingar telja Náttfara fyrsta landnámsmann landsins.
Landslagið
í Víkunum er afarstórbrotið og hrikalegt og gróður víða mikill
í stuttum dalskvompum.
Þangað er hægast að komast á sjó en fyrrum var hægt að
ganga þangað á forvöðum úr Kinn.
Bæirnir Vargsnes, Kotamýrar og Naustavík voru í Víkunum.
Í Naustavík var góð lending og þar var mesta útgerðarstöð
í Þingeyjarsýslu á 17. öld.
Þaðan voru allt að 30 skip gerð út, þegar umsvif voru mest.
Vargsnes fór í eyði 1933, Naustavík 1941 og
Kotamýrar 1910.
Byggðin
hélzt í Víkunum fram á 20. öld
Naustavík lagðist síðast í eyði, 1941.
Steinhúsið, sem stendur þar enn þá, er nú notað sem sæluhús
(Björgunarsveitin Garðar á Húsavík).
Bakrangi (702m) er við vesturhorn
Skjálfandaflóa, yzt í Köldukinn. Kotadalur skilur hann frá
Víknafjöllum. Norðan- og austantil er þverhnípi í sjó fram.
Austurhliðin er oft kölluð Ógöngufjall en Galti frá sjó. Skuggabjörg
var nafn þessa fjalls á fyrri tíð.
Í Íslandklukku Halldórs Laxness stendur:
„Það er til fjall í Kinninni fyrir norðan, sem heitir Bakrangi, ef maður
sér austaná það, Ógaungufjall, ef maður stendur fyrir vestan það, en
utanaf Skjálfanda kalla sjófarendur það Galta."
Kinnarfell (336m) stendur stakt vestan Skjálfandafljóts nyrzt i
Köldukinn. Austan þess er þröngt gljúfur með
Barnafossi og
Ullarfossi. Þarna kvíslast fljótið og Þingey er milli kvíslanna.
Birkiskógur og kjarr vex austan í fellinu og hæstu trén eru 12 m.
Í skógræktinni er mikill fjöldi grenitrjáa. Fellsskógur var
friðaður 1940. Dimmidalur í fellinu norðaustanverðu gæti verið
leifar eldgígs, en talið er að fellið hafi myndazt i gosi undir jökli. |