|
 Lagarfljót er u.þ.b. 140 km langt frá efstu upptökum í
Norðurdal, en þar heitir áin Jökulsá í Fljótsdal. Það er annað
mesta vatnsfall Austurlands á eftir Jökulsá á Brú. Lögurinn er
u.þ.b. 35 km langur, 53 km² að flatarmáli og
mesta dýpi mældist 112 m. Þessi dýpsti staður lagarins er
rúmlega 90 m neðan sjávarmáls. Aðeins botn
Breiðamerkurlóns liggur dýpra undir
sjávarmáli (280m). Vatnsmagnið í Leginum er rúmlega
2700 gígalítrar og það tekur 275
daga að endurnýjast.
Vatnasviðið er 2900 ferkílómetrar, þar af 140 km2 jökull.
Meðalrennsli á sekúndu hjá Lagarfossi á árabilinu 1975-2003
var 114 rúmmetrar, 34 frá Jökulsá í Fljótsdal við Hól
(1998-2003), 26,5 úr Grímsá (1975-84), 16,1 úr Kelduá
(1998-2003), 7,5 frá Fellsá (1998-2003), tæ´plega 3 úr
Bessastaðaá (1971-89) og 11,3 úr Eyvindará (1953-84)
Rennslissveiflur eru mjög miklar. Mesti flóðtoppurinn,
950 m3/sek, mældist við Strauma 30. nóvember 2002 og
vatnshæð á sama tíma 22,99 m.y.s. við Lagarfljótsbrú.
Meðalrennslið þar er 20,44 m.y.s. (1974-2003). Eftir
að Kárahnjúkavirkjun var gangsett 30. nóvember 2007 bættust
90 rúmmetrar á sekúndu við fljótið. Aðrar
minni aðflutningsleiðir vatns skila því u.þ.b. 16 rúmmetrum
til Fljótsins. Vænn silungur veiðist í net en lítð veiðist á
stöng vegna slæms skygginis í vatninu.
Lagarfljótsormurinn er sagður vera stór og
langur, eins og sést á myndskreytingunni á húshlið kaupfélagsins
á Egilsstöðum. Hann er sagður sjást af og til. Annar samnefndur
ormur hóf reglulegar siglingar með skemmtiferðamenn á Leginum
sumarið 1999 og býður einnig upp á veizlur um borð.Nokkuð
gasuppstreymi er í Fljótinu úti af Hreiðarsstöðum og
Buðlungavöllum, þannig að þar eru vakir á veturna og betra að
fara varlega á ísnum samanber Droplaugarsona sögu.
Milli Egilsstaða
og Fellabæjar er fyrrum lengsta brú landsins, 301 m, og þar er talið
að Lögurinn endi. Neðan brúar taka við hallalitlir flóar,
Vífilsstaðaflói og Steinsvaðsflói rétt fyrir ofan Lagarfoss.
Ferjustaður með dragferju var við Steinsvað. Laxastigi var steyptur
í Lagarfossi árið 1935. Eftir að miðlunarstífla
Fljótsdalsvirkjunar var byggð gætir vatnshækkunar alla leið inn í
Fljótsdal. Lagarfossvirkjun var vígð árið 1975 (7,5 MW).
Tölulegar upplýsingar eru úr bókinni
Hallormsstaður í Skógum eftir Hjörleif Guttormsson og Sigurð
Blöndal. |
