|
Listmálarinn Jóhannes Sveinsson Kjarval ólst upp
í Geitavík í Borgarfirði eystri frá fjögurra ára aldri. Hér
málaði hann mikið og borgfirsku landslagi bregður víða fyrir í
myndum hans. Þegar hundrað ár voru liðin frá fæðingu hans árið
1985 reistu Borgfirðingar Kjarval minnisvarða sem stendur við
þjóðveginn skammt ofan við Geitavík.
Kjarval fæddist í Efri-Ey í Meðallandi 15.
október 1885. Foreldrar hans voru Sveinn
Ingimundarson, bóndi, Karítas Sverrisen. Ættingjar
hans að Geitavík í Borgarfirði eystri tóku að sér uppeldi
hans. Hann fór ungur á sjóinn, fluttist til
Reykjavíkur 1901 til náms, þar sem hann kynntist myndlist
Þórarins B. Þorlákssonar og Ásgríms Jónssonar og stundaði
nám hjá Ásgrími. Kjarval hélt fyrstu sýningu sína
1908. Hann fluttist til Lundúna árið 1911, þar sem
hann tók upp nafnið Kjarval. Árið 1912 fluttist hann
til Kaupmannahafnar, þar sem hann hélt sýningu við góða
dóma. Hann stundaði mynlistarnám við Konunglega
listaháskólann 1914-18. Þá ferðaðist hann um
Norðurlönd og Ítalíu. Hann kom til Reykjavíkur 1922,
ferðaðist víða um land og málaði fjölda náttúrumynda.
Á árunum 1931-47 hélt hann sýningar í Kaupmannahöfn og
Reykjavík við góðan orðstír. Árið 1955 var haldin
sýning í tilefni sjötugsafmælis hans. Hann gaf
Listasafni Íslands stórfé til kaupa á málverkum og árið 1966
hófst bygging Kjarvalsstaða. Jóhannes lézt 13 apríl
1972. Hann var sérstakur maður og mörg ummæli hans eru
enn þá fleyg. Hann er þekktastur íslenzkra listmálara
og verk hans eru varðveitt víða um lönd. Margt hefur
verið ritað um hann og verk hans. Jóhannes gaf út
bækurnar Grjót, Meira grjót, Ljóðagrjót o.fl. bækur.
Hann kvæntist Tove Kjarval, rithöfundi. Þau skildu en
áttu tvö börn, Svein og Ástu. |