|
Hugmyndin
um ráðhús í Reykjavík er næstum jafngömul borginni. Borgaryfirvöld veltu henni fyrir sér árum saman, leituðu
að hentugum stað og báðu um tillögur um gerð og útlit hússins.
Ekkert
gerðist í raun og veru fyrr en 1987, þegar Davíð Oddsson, þáverandi
borgarstjóri, ákvað að byggja ráðhús í norðurenda Tjarnarinnar
að undangenginni samkeppni meðal arkitekta um teikningar og útlit hússins.
Staðarval
ráðhússins var ekki byggt á duttlungum.
Þessi staður hafði verið í umræðunni áratugum saman.
Fagurt umhverfi Tjarnarinnar var álitið við hæfi til að
leggja áherzlu á stöðu borgarinnar sem höfuðborg landsins.
Ráðhúsið
var fullbyggt og vígt 14. apríl 1992.
Innanhúss er vettvangur fyrir borgarana og embættismenn
borgarinnar til að skiptast á skoðunum um framtíð höfuðborgarinnar,
til að njóta list- og menningarviðburða og njóta umhverfisins til
hins ítrasta.
Umræður
um byggingu ráðhúss í Reykjavík hófust 1799, 13 árum eftir að
litli bærinn fékk borgarréttindi.
Þá sendi kanselíið í Kaupmannahöfn bréf til landstjórans,
þar sem minnst var á húsnæði fyrir borgarráðið.
Árið
1835 birtist grein í Fjölni, þar sem Tómas Sæmundsson fitjaði upp
á hugmynd um ráðhús.
Árið
1918 skipaði Knud Zimsen fyrstu nefndina til að ræða byggingu ráðhúss
í Reykjavík.
Árið
1929 voru skrifstofur borgarinnar fluttar í bráðabirgðahúsnæði í
Austurstræti 16. Borgarráð
samþykkti að veita fé til byggingar ráðhúss, en áætlununum var
ekki fylgt eftir.
Árið
1941 skipaði borgarráð aðra nefnd.
Hún stakk upp á staðnum við norðurenda Tjarnarinnar.
Árið
1945 samþykkti borgarráð að efna til samkeppni um staðarvalið.
Árið
1946 var efnt til fyrstu samkeppninnar með þremur staðsetningum, við
norðanverðan Tjarnarendann og tvo staði í brekkunni ofan Lækjargötu.
Engin tillagnanna hlaut náð fyrir augum borgarráðs.
Árið
1950 stakk skipulagsnefnd borgarinna upp á norðurenda Tjarnarinnar
eftir að hafa velt 16 stöðum fyrir sér.
Árið
1955 samþykkti borgarráð samhljóða að reisa ráðhús við
sunnanvert Vonarstræti. Ráðhúsnefnd
var kjörin og sex arkitektum var boðið að leggja fram tillögur sínar
og teikningar. Næstu árin
var unnið að þróun þessa verkefnis.
Árið
1962 gerði aðalskipulag borgarinnar ráð fyrir ráðhúsbyggingu við
norðurenda Tjarnarinnar.
Árið
1964 voru hugmyndir um ráðhúsið til sýnis.
Árið
1984 tilkynnti Davíð Oddsson, borgarstjóri, hugmyndir sínar um ráðhús
á lóðinni Tjarnargötu 11.
Árið
1985 voru lóðirnar Tjarnargata 11 og Vonarstræti 11 teknar frá til
byggingar ráðhúss samkvæmt deiliskipulagi miðbæjarins og tillögurnar
lagðar fyrir skipulagsnefnd og borgarráð.
Árið
1986 var haldin önnur samkeppni um hugmyndir um ráðhús við norðurenda
Tjarnarinnar. Alls bárust
38 hugmyndir og í júní 1987 voru fyrstu verðlaun afhent arkitektunum
Margréti Harðardóttur og Steve Christer.
Þeim var falið að teikna bygginguna.
Árið
1987 fóru fram jarðfræði og tæknilegar athuganir á lóðinni allt
sumarið og fyrsta stig verksins var boðið út fyrir áramótin.
Lóðin og frumáætlanir voru samþykktar í borgarráði í október.
Ístak var falinn fyrsti áfanginn.
Árið
1988 tók Davíð Oddsson fyrstu skóflustunguna og á Degi Reykjavíkur,
18. ágúst var grunnsteinn lagður.
Vorið
1990 var lokið við að steypa húsið upp, gluggar voru settir í,
lokið við þakið og hafizt handa við innréttingar.
Alls komu 75 undirverktakar að verkinu.
Samtímis framkvæmdum innanhúss var unnið að frágangi utanhúss,
s.s. gangstígum og bökkum Tjarnarinnar.
Árið
1991 lagði Davíð Oddsson, borgarstjóri, hornsteininn (28. apríl).
Árið
1992 vígði Markús Örn Antonsson, borgarstjóri, ráðhúsið (14.
apríl).
Samspil
ráðhússins og umhverfisins.
Ráðhúsið
fellur vel inn í umhverfi sitt en stendur þó sjálfstætt sem tákn
sins tíma og kynslóðarinnar, sem reisti það.
Nálægð Tjarnarinnar og umhverfis hennar hefur mikil áhrif á
einkenni byggingarinnar. Samspil
útlits, umhverfis og innviða hússins, út- og innrýmis hefur mikil
áhrif á gesti ráðhússins.
Jarðhæðin
er eiginlega hluti af gatnakerfinu, því að gönguleið liggur um hana
frá vestri til austurs að Iðnó.
Vegna þessa miðlæga hlutverks sins, staldra vegfarendur við
innanhúss til að kynnast betur því, sem þar er í boði.
Þarna gefst yfirvöldum borgarinnar tækifæri til að koma á
framfæri upplýsingum og stuðla að menningarviðburðum í borginni.
Kaffihúsið Tjarnarkaffi fær líka marga til að setjast niður
og njóta útsýnisins yfir Tjörnina eða skoða betur 70 m² stórt,
upphleypt kort af landinu.
Efri
hæðin skiptist í borgarstjórnarsal og skrifstofur borgarinnar.
Borgarstjórnarhlutinn er bjartur yfirlitum, bæði innan- og
utanhúss. Skrifstofuhlutinn
er fjórskiptur með sporbaugslaga lýsingu yfir aðalstiganum milli hæða.
Sunnan við skrifstofuhlutann er linsulöguð súla og veggur,
sem standa úti í Tjörninni, þar sem er skemmtilegt samspil ljóss og
skugga.
Lítil
tjörn var útbúin á horni Tjarnargötu og Vonarstrætis með mosavöxnum
vegg í bakgrunni, sem visa til samspils Tjarnarinnar og ráðhússins.
Mosanum var sprautað á vegginn með loftþrýstingi (hugmynd
Barböru Stanzeit, líffræðings og leiðsögukonu).
Val
byggingarefnis ráðhússins réðst af því að halda því björtu
yfirlitum án tillits til veðurs.
Steypan er ljós og sandblásin og á að eldast vel.
Einnig eru grófir fletir samhliða sléttum og mjúkum flötum.
Áhrifa birtu, vatns og gróðurs gætir bæði innanhúss og
utan.
Heildarflatarmál
borgarstjórnar- og skrifstofuhlutans er 5356 m² og heildarrúmmál
24.279 m³.
Heildarflatarmál
kjallarans er 5098 m² og heildarrúmmál 17.320 m³.
Jarðhæðin
er opin almenningi alla daga vikunnar.
Upplýsingamiðstöðin er opin á virkum dögum og laugardögum
á veturna en einnig á sunnudögum á sumrin.
Sími: 411-1111
Raðhusið Sími:411-1000 |