Rekavišur,

Gönguleišir į Ķslandi


REKAVIŠUR
.

.

Feršaįętlanir
Rśtur-Ferjur-Flug


Feršaheimur

Višarreki hefur ętķš veriš mikill viš landiš en žó mismunandi milli įra.  Ķ žessu ella višarsnauša landi var rekavišurinn veigamikiš bśsķlag og bjargaši mörgu heimilinu foršum.  Lķklega hefur byggš haldizt lengur vķša noršanlands vegna žess, aš fólk hafši žar nóg aš brenna og eldiviš skorti aldrei.  Višurinn var nżttur til żmissa žarfa, s.s. til hśsa-, bįta- og hśsgagnasmķši, bįtavindur, askar, ker og kirnur voru smķšašar og gert var til kola, svo aš eitthvaš sé nefnt.  Börkurinn af drumbunum (upprśllašur ķ nęfrur) var notašur til uppkveikju ķ eldavélum.  Ekki mį gleyma nżtingu višarins į Vestfjaršakjįlkanum, žar sem flestar galdrabrennur fóru fram, enda nóg af rekaviki.  Eignarhald į öllum sjįvarreka takmarkašist viš jaršir og leiguskilmįla og menn komu sér upp merkjum til aš merkja drumba, ef žeir rįkust į žį įn žess aš geta tekiš žį strax.  Višur, sem hefur legiš lengi ķ sjó, er oršinn gegndrepa af salti og grjótharšur, žannig aš ending hans er ótrśleg eins og sjį mį ķ sumum elztu byggingum landsins.

Noršanlands kemur timbriš ašallega frį stórfljótum Sķberķu, s.s. Ob, Jenisej, Katanga og Lena.  Noršaustlęgir yfirboršsstraumar bera rekavišinn til hafs žar til hann nęr hafķsnum og rekur meš honum umhverfis Noršurpólinn į 4-5 įrum.  Žarna eru ašallega fura, lerki og lķtiš eitt af greni og ösp į feršinni og mikiš af višnum sekkur til botns įšur en hann nęr til Ķslandsstranda.  Įriš 1971 töldu vķsindamenn, aš rekhrašinn vęri 400-1000 km į įri.  Lengst śti ķ Dumbshafi losnar timbriš śr višjum ķssins og berst aš landi meš straumum og vindum.  Vķša noršvestan, noršan og noršaustanlands eru fjörur „hvķtar” af rekaviši.  Elztu tré, sem rak voru allt aš 500 įra mišaš viš įrhringi.

Sunnanlands rak minna į fjörur en žó var višarreki talsveršur.  Mikiš dró śr honum eftir aš Amerķka fór aš byggjast, en enn žį berst eitthvaš meš golfstraumnum frį fljótunum, sem stemma aš ósum viš Mexķkóflóa.  Sunnlendingar įttu ašra višarnįmu aš auki, sem fólst ķ mörgum skipunum, sem ströndušu į Sušurströndinni.

Vestan- og austanlands var og er eitthvaš um rekaviš, en hvergi ķ sama męli og į Noršurströndinni
.


TIL BAKA          Nat.is - pósthólf 8593, 108 Reykjavik- sķmi: 898-0355 - nat@nat.is- um okkur - heimildir          HEIM