|
Reykjanes er yzti hluti Suðurnesja. Þar eru mikil
ummerki eldvirkni og vart sést þar stingandi strá. Mest ber á
dyngjum, s.s. Háleyjarbungu og Skálafelli, og gossprungum eða
gígaröðum, sem eru mun yngri en dyngjurnar og hafa að öllum
líkindum myndast á sögulegum tímum. Jarðhiti er mikill á skaganum,
ekki færri en fimm háhitasvæði. Eitt þeirra er á Reykjanesi, þar
sem sjá má leir- og vatnshveri. Stærsti leirhverinn heitir Gunna.
Guðrún var ódæll draugur, sem olli usla. Galdraprestur var fenginn
til að koma henni fyrir í hvernum. Rétt þar hjá er saltvinnsla og
fiskþurrkun og þar mun líklega rísa magnesíumverksmiðja í
framtíðinni. Árið 2003 var hafin undirbúningur stórs
varmaorkuvers á Reykjanesi í tengslum við stækkun Norðuráls á
Grundartanga við Hvalfjörð. Það var opnað formlega árið 2007.
Fyrsti viti landsins var reistur uppi á Valahnjúki
árið 1878. Árið 1887 ollu jarðskjálftar miklu hruni úr hnjúknum,
þannig að nýr viti var reistur á árunum 1907-08, þar sem hann
stendur enn þá 73 m yfir sjó. Skammt undan Reykjanestá er 52 m hár
drangur í sjónum. Hann heitir Karl. Utar sést til Eldeyjar í góðu
skyggni. Hún er 77 m há og á henni er mesta súlubyggð í heimi,
u.þ.b. 70 þúsund fuglar. Eldey hefur oft verið klifin, en til þess
þarf sérstakt leyfi, þar sem hún er á náttúruverndarskrá. Á
Eldeyjarsvæðinu hefur líklega gosið a.m.k. 10 sinnum á
sögulegum tíma og þrisvar hafa
myndast eyjar, sem hurfu fljótt að
gosum loknum. |