|
Hæsti
staður Sigöldu stendur í 550 m hæð yfir sjó.
Hún er austan Hrauneyjafoss beggja vegna Tungnaár, sem hefur
brotizt í gegnum hana.
Síðla á ísöld urðu þrjú sprungugos undir jökli, sem
mynduðu ölduna en eftir að ísa leysti runnu Tungnaárhraun, sem stífluðu
skörð í öldunum og Króksvatn myndaðist austan Sigöldu.
Jarðfræðingar álíta, að staða þessa stöðuvatns hafi
verið 484 m yfir sjó en síðari tíma hraun hafi hækkað stöðuna
í 500 m.
Þá fann vatnið sér leið yfir Sigöldu og gljúfrið í öldunni
myndaðist á tiltölulega stuttum tíma og Króksvatn tæmdist.
Samtímis myndaðist sléttan milli Sigöldu og Hrauneyjafoss
vegna jarðefnisins, sem áin flutti með sér úr öldunni.
Aðalleiðin til Landmannalauga liggur yfir Sigöldu, meðfram
Tungnaá, framhjá Hnausapolli og Frostastaðavatni um Frostastaðaháls
og meðfram Jökulkvísl.
Árið
1973 hófst bygging Sigölduvirkjunar og lauk árið 1978.
Jarðvegsstífla, 925 m löng og 40 m há, var byggð ofan Sigöldu
og talsvert átak lá í að þekja hana með asfalti til að draga úr
leka. Handan
stíflunnar myndaðist uppistöðulón (175 milljónir m³; 498 m.y.s.),
sem er kallað Krókslón.
Aðrennslisskurðurinn frá lóninu er 1060 m langur.
Við enda þess taka við stálfóðraðar fallpípur að stöðvarhúsinu,
jafnmargar rafölum stöðvarinnar.
Fallhæðin er 74 m og vélarnar þrjár framleiða alls 150 MW
og hægt er að bæta einni við, þegar þörf er á.
Skammt neðan brúarinnar, sem var byggð 1968, rennur vatnið frá
virkjuninni út í Tungnaá.
Þar í skurðinum er hægt að virða fyrir sér lag af bólstrabergi.
Vegurinn frá brúnni liggur yfir Köldukvísl á brú, að Þórisvatni
og inn á núverandi Ölduleið yfir Sprengisand, sem mest er farin núorðið.
Eftir bygginur Hrauneyjafossvirkjunar opnaðist styttri og betri
leið hjá virkjuninni yfir Tungnaá, um Þóristungur og inn á
veginn frá Sigöldu. |