Staðarstaður er kirkjustaður frá fornu fari og prestsetur á Ölduhrygg í Staðarsveit á sunnanverðu Snæfellsnesi.  Á katólskum tíma voru kirkjurnar þar helgaðar Maríu guðsmóður.  Í sókninni voru kirkjur og bænhús á Syðri-Görðum og Gaul til siðaskipta.  Útkirkja var reist að Búðum 1712 og á Hellnum 1917.  Staðarsveitin er mýrlend og víða keldur og lítil stöðuvötn.  Því lá aðalferðaleiðin um malarhrygginn Ölduhrygg og einum bóndanum þar hugkvæmdist að reisa garð um hann þveran og krefjast vegartolls um eina hliðið á honum.  Óvinsældir þessa uppátækis bitnuðu á Grana bónda, því hann fannst einn morguninn hengdur á öðrum hliðpóstinum.  Er Brynjólfur biskup Sveinsson var þar eitt sinn á ferð og sá garðinn, varð honum að orði:  „Það var fyrir fisk, að þessi garður var ull”.  Það móar enn þá fyrir Granagarði, sem hefur verið talsvert mannvirki.

Líklega sat Ari fróði Þorgilsson (1067-1148) Staðarstað um tíma, því afkomendur hans bjuggu þar og réðu því, sem þeir vildu á Nesinu.  Hann ritaði eitt merkasta sagnfræðirit landsins, Íslendingabók.  Þórður Sturluson goði, bróðir Snorra í Reykholti, bjó þarna á 13. öld.  Staðarsókn var eftirsótt brauð og þar sátu fjórir sóknarprestar, sem urðu biskupar (Marteinn Einarsson, Halldór Brynjólfsson, Gísli Magnússon og Pétur Pétursson).

Hinn 22. ágúst 1981 var afhjúpaður þar minnisvarði eftir Ragnar Kjartanson um Ara fróða.  Oddur lögmaður Sigurðsson (1681-1741) fæddist á Staðarstað.  Hann var velmenntaður, drykkfelldur og ofbeldisfullur maður.  Um síðir var hann dæmdur frá embætti og eignum 1725.  Hann fékk uppreisn æru með konungsbréfi fimm árum síðar, bjó að Leirá, þar sem hann lézt.  Síðasti hluti þjóðsögunnar um Galdra-Loft gerist að Staðarstað.