|
Sléttlenda dalverpið,
sem blasir við úr Kömbum norðan Hveragerðis og Hamarsins, er í rauninni
ónefnt. Árið 1703 talar Hálfdán á Reykjum um Völlinn eða Árhólma, þótt
eldri nafngift finnist ekki. Vorsabæjarvellir eru fremri hluti dalsins
allt að Hengilsá eins og hún rann áður neðar í honum norðan núverandi
hesthúsa. Norður að núverandi farvegi heitir Árhólmar. Líklega flutti
áin sig snemma á 20. öld. Hengladalsá rennur um Svartagljúfur norðan
Kamba og Svartagljúfursfoss nokkra metra frá veginum nyrzt í Kömbum.
Fyrrum féll hún um Nóngil tvö, litlu norðar.
Norðan undir
Hamrinum er upphlaðinn hver, Grýla, sem gaus reglulega á 1½ klst. fresti
en hefur látið af slíkri reglusemi. Annar frískari
goshver er nú sunnan ár nær Menntaskólaseli. Fyrrum voru sel frá
Reykjabæjartorfu og Vorsabæ í dalnum og síðar var stofnað til nýbýla þar
(Friðarstaðir, Gufudalur). Reykjakot var þar frá fornu fari og nýbýlið
Reykjakot II var reist þar skömmu eftir síðari heimsstyrjöldina.
Menntaskólaselið stendur milli Reykjakotanna. Það var byggt 1938 og
tekið í notkun í janúar 1939 sem orlofsheimili fyrir kennara og nemendur
Menntaskólans í Reykjavík. Milli þess og Fossmóa var boruð hola 1940.
Þar kom upp gufa af 21 m dýpi og fyrsta rafstöð landsins, sem gekk fyrir
gufuafli var reist þar.
Upp frá þessu
ónefnda dalverpi ganga þrír samsíða dalir um 4 km til norðurs,
Reykjadalur (vestast), Grændalur (í miðju) og ónefndur dalur (austast),
sem Sauðá rennur um. Gönguferðir um þá eru öllum ógleymanlegar vegna
staðhátta, jarðhita (baðmöguleikar) og grózku. |