Krafla Leirhnj˙kur Gjßstykki,

Meira um ═sland


G÷ngulei­ir ═sland


KRAFLA - LEIRHNJ┌KUR - GJ┴STYKKI
.

.

Fer­aߊtlanir
R˙tur-Ferjur-Flug

 

Kr÷flusvŠ­i­ er megineldst÷­. GÝfurlegir kraftar toga jar­skorpuna sundur og rÝfa Ý hana sprungur sem blasa vi­ augum. ŮŠr eru um 100 km langar og stefna nokkurn veginn Ý nor­ur til Íxarfjar­ar og su­ur Ý Blßfjall. Landi­ vestan sprungnanna rekur st÷­ugt Ý vestur en eystri hlutinn ■okast til austurs. SprungusvŠ­i­ gli­nar a­ me­altali um 2 sm ß ßri. Stˇragjß er skřrt dŠmi um einkenni ■essa landreks. Sumar sprungurnar hafa missigi­ og st÷llˇtt landslag myndazt. Dalfjall hefur or­i­ til me­ ■eim hŠtti. Eldgos ver­a gjarnan ß slÝkum sprungum. Myndast ■ß anna­hvort gÝgara­ir eins og Ůrengslaborgir e­a hraunelfur sem Eldß er gott dŠmi um. Frß ■eim hafa řmist runni­ flßkar af helluhrauni, sem er tilt÷lulega slÚtt og birtist okkur t.d. Ý ReykjahlÝ­arhrauni, e­a apalhraun, ˙fi­ og illt yfirfer­ar, eins og Nřjahraun.

Fyrir r˙mum tÝu ■˙sund ßrum lß Ýsaldarj÷kull yfir svŠ­inu. Hann hindra­i hrauni­ Ý ■vÝ a­ renna burt frß gossprungunni svo a­ ■a­ hlˇ­st upp Ý mˇbergshryggi eins og Skˇgarmannafj÷ll. B˙rfell er dŠmi um mˇbergsstapa, sem var­ til er gosi­ nß­i a­ brjˇtast upp ˙r j÷klinum og fylla upp Ý geilina me­ gosefnum. ═ nokkrum tilfellum hefur s˙rt hraun myndast undir j÷klinum svo ˙r hefur or­i­ gljßandi hrafntinna. Hrafntinnuhryggur er dŠmi um slÝkt fyrirbŠri.

NŠr allir hverir sem hÚr vella eru leirhverir, s.s. Ý Hverar÷nd og vi­ Leirhnj˙k. Frß ■eim renna ekki heitir lŠkir nema ne­anjar­ar.  Grjˇtagjß gott dŠmi um slÝkan lŠk. ═ Leirbotnum mß sjß hvernig ÷flugir gufustrˇkar stÝga oft upp af slÝkum hverum. Stundum ver­ur gufu■rřstingurinn svo mikill a­ hann sprengir af sÚr yfirbor­i­ og skilur eftir pytti eins og Ý Hveragili. VÝti er stˇr gÝgur er var­ til vi­ sprengigos af ■essu tagi og Hverfjalli var ausi­ upp af fj÷lda slÝkra sprenginga.

Eitt helsta einkenni megineldst÷­va er askjan, sem ver­ur oftast til Ý mi­ju ■eirra. Fyrir r˙mlega eitt hundra­ ■˙sund ßrum seig e­a fÚll mi­ja eldst÷­varinnar umhverfis Leirhnj˙k um nokkur hundru­ metra Ý stˇrkostlegu gosi og mynda­i ÷skju sem var 8 -10 km Ý ■vermßl. ┴ l÷ngum tÝma hefur h˙n smßm saman fyllst af gosefnum, hrauni og ÷sku. H˙n er ■vÝ nŠrri horfin og leita ■arf vandlega til a­ sjß ummerki hennar.

Undir Leirhnj˙ki er kvikuhˇlf ß 3 -8 km dřpi, fullt af fljˇtandi hrauni. ┴ nokkurra alda fresti brřtur hrauni­ sÚr lei­ ˙t Ý ne­anjar­arsprungu e­a upp ß yfirbor­i­ Ý sprungugosi og ■ß gli­nar landi­ um nokkra metra. SlÝk umbrot standa oft lengi, jafnvel Ý ßratug eins og ß ßrunum 1975 -1984.
Ůß ur­u alls nÝu sprungugos og samfara ■eim og milli ■eirra bŠ­i landris og landsig vegna kvikuhlaupa.  Mesta landris mŠldist Ý upphafi goshrinunnar 1975 alls 2,3 m.  Heildarflatarmßl nřrra hrauna Ý lok Kr÷fluelda var tŠplega 66 km▓.

Sprungugosin Ý tÝmar÷­:
20. desember 1975 ľ febr˙ar 1976.  Vi­ Leirhnj˙k.  Hraun 0,036 km▓.
27. ľ 29. aprÝl 1977.  Nor­an Leirhnj˙ks.  Hraun 0,001 km▓.
8. ľ 9. september 1977.  Nor­an Leirhnj˙ks.  Hraun Ż km▓.
16. marz 1980.  Vi­ Sandm˙la.  Hraun 1,3 km▓.
10. ľ 18. j˙lÝ 1980.  Snagaborgir.  Hraun 5,3 km▓.
18. ľ 23. oktˇber 1980.  Vi­ Sandm˙la.  Hraun11,5 km▓.
30. jan˙ar ľ 4. febr˙ar 1981.  ╔thˇlaborgir.  Hraun 6,3 km.
18. ľ 23. nˇvember 1981.  Su­vestan Sandm˙la.  Hraun 17 km▓.
4. ľ 18. september 1984.  Hraun 24 km▓.


TIL BAKA          Nat.is - pˇsthˇlf 8593, 108 Reykjavik- sÝmi: 898-0355 - nat@nat.is- um okkur - heimildir          HEIM