|
Tindfjallajökull
er u.þ.b. 19 km² upp af innanverðri Fljótshlíð.
Nafnið er réttnefni vegna margra tinda, sem standa upp úr jöklinum.
Ýmir (1462m) er þeirra hæstur og Ýma næsthæst.
Þessir tindar eru margir erfiðir uppgöngu og því eftirlæti
fjallgöngumanna.
Undir jöklinum austanverðum er talsvert af ríólíti og norðaustantil
er gígurinn Sindri.
Hann ásamt Rauðuborg og Búra eru tiltölulega ungir gjallgígar
og ummyndanir af völdum háhitavirkni er m.a. að finna í Hitagilsbrúnum.
Merki um litla megineldstöð og öskju uppgötvuðust ekki fyrr
en í kringum 1969 af loftmyndum.
Þegar betur var að gáð eru sprungukerfi utan í hálendinu og
líkur voru leiddar að gosvirkni á síðari hluta ísaldar og snemma
á nútíma.
Þetta goskerfi telst virkt, þótt langt sé frá síðustu
gosvirkni.
Þegar
ekið er inn eftir Krossáraurum áleiðis til Þórsmerkur, má sjá við
nánari athugun þykkt, ljóst og fíngert lag af flikrubergi, sem telst
meðal mestu gjóskulaga
hérlendis frá ísöld.
Svona gjóska myndast, þegar gífurlega heit gjóskuský ryðjast
niður hlíðar eldstöðva og merki slíkra náttúruhamfara finnast víðar
um landið.
Næst eldstöðvunum í Tindfjöllum er þetta gjóskulaga víða
nokkurra tuga metra þykkt.
Gizkað er á, að magnið sé 3 km³ og þetta gos hafi átt sér
stað fyrir u.þ.b. 250 þúsund árum.
Svona gos eru gífurlega öflug og síðustu hamfaragos urðu, þegar
St. Helenda í Washingtonríki sprakk árið 1980 og Krakatá í Indónesíu
sömuleiðis árið 1883 og olli dauða u.þ.b. 40 þúsund manns.
Meira |