|
Tvívængjur
(diptera)
Innan
þessa ættbálks eru í kringum 380 tegundir hérlendis.
Svonefndar moskítóflugur (culicidae) finnast hvorki hér né í
Færeyjum, sem er sérstakt, vegna þess, að þær finnast í öllum
öðrum löndum heims.
Líklega kemur umhleypingasamt veðurlag í veg fyrir landnám þeirra.
Meðal algengra tvívængna hérlendis eru:
Stóra húsfluga (musca domestica), litla húsfluga (fannia
cannicularis), hrossafluga (tipulidae), maðkafluga
(fiskifluga; calliphora; a.m.k. 4 teg.), mykjuflugna, *bitmý
(simulidae; 4 teg.) og **rykmý (chironomidae).
*Bitmý
(simulium vittatum) er amerísk og eina tegundin, sem bítur menn og önnur
spendýr.
Kvenflugurnar bíta og bitin eru óþægileg.
Gullmý (simulium aureum) og vormý (simulium vernum) leggst aðeins
á fugla (kvenflugur).
Meyjarmý (cnephia ursinum):
Hér hafa aðeins fundizt kvenflugur, sem sjúga blómasafa, en
það gera karlflugur allra tegunda bitmýs.
**Rykmý
er algengasta ætt vatnaskordýra á landinu.
Alls hafa u.þ.b. 50 tegurndir fundizt og flestar við Mývatn.
Erlendis finnast víða allt að 1000 tegundir við ár, vötn og
votlendi.
Stærsta tegundin hérlendis er toppfluga (chironomus
islandiicus).
Alls hafa verið áætlaðar 100.000 toppflugulirfur á m² við
Mývatn.
Þessi tegund er mikilvæg fæða fyrir silung.
Litla toppfluga er kölluð slæðumý (tanubarsus gracilentus).
Bogmý (orthocladiinae) er algengt þar sem mikið er um þörunga
og blómjurtir.
Sveifflugur
(syphidae; randaflugur)
Þessar
flugur prýða marglitar rendur og þær eru á stærð við
fiskiflugur.
Þær halda sig að mestu í grennd við blóm og geta verið
kyrrar í loftinu, líkt og þyrlur.
Hérlendis hafa fundizt í kringum 30 tegundir og hin mest áberandi
er cyrphus torvus.
Æðvængjur
(hymenopterae
Hérlendis
finnast u.þ.b. 260 tegundir af þessum ættbálki og þær eru flestar
sníkjudýr á öðrum smádýrum:
*Býflugur (apidae; af ætt hunangsflugna), **hunangsfluga
(bombus) og ***geitungar (vespula germanica og dolichovespula
norvegica).
*Býflugur.
Þetta nafn er komið til vegna þess að þær eru félagslyndar
og búa í fjölbýli með allt að 70.000 þernum, sem framleiða
hunang og fræva blóm.
Þær fara u.þ.b. 50 ferðir til að sækja 1 gr af hunangi og
allt a 15 milljónir flugstunda fara í að sækja 1 kg.
Karlflugurnar hafa ekki stungubrodd og eru algerir iðjuleysingjar.
Hin eiginlega tegund býflugna (apis mellifera) finnst ekki hér
á landi.
Býflugnarækt hefur verið reynd hérlendis með m.a. mellitta
urbancic.
**Hunangsflugur.
Þrjár tegundir hafa fundizt hérlendis.
Aðeins ein þeirra hefur verið hér frá upphafi mannvista,
bombus jonellus og hinar tvær hafa borizt með vörum til landsins með
gámum, bombus hortornum og bombus lucorum.
***Geitungar
fundust ekki hérlendis fyrr en á áttunda áratug 20. aldar.
Þrjár tegundir hafa fundizt og tvær þeirra eru af ættbálknum
vespula.
Þær halda sig aðallega við híbýli Reykvíkinga og hin síðarnefnda,
dolichovespula norvegica, er algengari víða um land. |