|
 Fjallasýnin
Útsýnið frá suðurhluta Snæfellsness er
frábært á góðum degi.
Þá sést fjallahringurinn allt frá Reykjanesi um Borgarfjörð allt
til jökla og suðurhluti fjalllendisins á Snæfellsnesi, þar
með talinn „Kóngurinn”, Snæfellsjökull sjálfur.
Blómleg Staðarsveitin og strandlengjan, sem er sums staðir hulin
ljósum sandi, þar sem skeljum skolar á land, Bjarnafoss ofan
Búða, Breiðavík og Stapafell prýða þessa fögru mynd.
Beint norðan Búða er Mælifell, formfagurt fjall, og
Stapafell er norðan Arnarstapa (526m).
Þægilegast er að ganga á það að sunnanverðu,
algengasta leiðin er SV., eða SA. hornið, en brattinn eykst
er ofar dregur og efsti tindurinn, Fellskrossinn , er
illkleifur.
Snæfellsjökull er kóróna fjallaskagans. Hann er
svolítið leindardómsfullur vegna orkunnar, sem hann geislar
frá sér og skáldsögunnar um ferðina að miðju jarðar eftir
Jules Verne. Þarna bjó líka Bárður Snæfellsás í
Sönghelli samkvæmt Báðarsögu. Það er auðvelt að ganga
á jökulinn, ef farið er með gát, en Miðþúfa, sem er hæst
þúfnanna þriggja, er mjög brött og ekki árennileg nema með
réttum búnaði.
Snæfellseldstöðin
ber
merki sérstakrar eldvirkni, bæði á síðasta kuldaskeiði og
nútíma.
Hún er u.þ.b. 30 km löng, frá Mælifelli í austri að Öndverðarnesi
í vestri og talið er að kvikuhólf sé undir henni.
Allt að 20 hraun eru talin til hennar og eldkeilan sjálf er af
„strato”-gerð (líkt og St. Helens). Talið er, að gos hennar
hafi verið bæði mjög sprengivirk og einnig rólegri með
hraunrennsli.
Þess sjást glögg merki í hlíðunum, þar sem sumar hrauntungurnar
teygjast alla leið til sjávar.
Toppgígurinn er u.þ.b. 200 m djúpur og Miðþúfa á barmi hans er
1446 m há.
GÖNGULEIÐIR innan þjóðgarðsins.
Skipulagðar gönguferðir á vegum þjóðgarðsins eru í boði á
sumrin.
Margar og fjölbreyttar gönguleiðir eru í og við
Þjóðgarðinn Snæfellsjökul. Allir ættu að geta fundið leið
við sitt hæfi. Sumar þeirra eru stikaðar eða merktar og
flestar er auðvelt að rata. Hægt er að tengja gönguleiðirnar
saman á ýmsan hátt. Vert er að hafa í huga að lítið er um
drykkjarvatn í þjóðgarðinum og því nauðsynlegt að hafa með
sér eitthvað að drekka þegar lagt er í göngu.
Snæfellsjökull.
Ganga á
Snæfellsjökul tekur um 3-4 klst. frá Jökulhálsi. Einnig er
skemmtileg en nokkru lengri leið á Jökulinn frá Eysteinsdal.
Þeim sem ætla á Jökulinn er eindregið ráðlagt að afla sér
upplýsinga um færð og leiðir áður en lagt er af stað og gæta
ítrustu varkárni. Þegar líður á sumarið myndast stórar
sprungur og jökullinn verður ófær. Á Jökulinn eru einnig
skipulagðar ferðir með vélsleðum og snjótroðara.
Gamlar
þjóðleiðir.
Áður fyrr lágu fjölfarnar
þjóðleiðir um svæðið undir Jökli. Ein leiðin lá með
ströndinni, hún er víðast greiðfær en á köflum stórgrýtt og
erfið yfirferðar. Upplagt er að ganga hana í nokkrum
áföngum. Önnur leið, Efstivegur, liggur í fjallsrótum
Jökulsins. Hluti hennar, frá Beruvíkurhrauni að Skeiðsandi,
er um 11 km. Styttri kaflar eru upp með Háahrauni og í
Purkhóla (4 km) og frá Purkhólum um Lónland í Beruvíkurhraun
(4 km). Enn ein leið lá um Beruvík, skammt neðan núverandi
akvegar.
Við Gufuskála
eru
fiskbyrgi sem hlaðin eru í hrauninu. Þau eru örstutt frá
veginum en fyrir ókunnuga er erfitt að koma auga á þau.
Ganga að þeim tekur aðeins um 10 mín. Hinum megin
aðalvegarins liggur vegslóði að bílastæði við Írskrabrunn.
Stutt, stikuð leið er á milli Írskrabrunns og
Gufuskálavarar. Í vörinni má greinilega sjá för eftir kili
báta.
Móðuvör -
Skarðsvík - Öndverðarnes.
Falleg og
gömul gönguleið er frá Móðuvör fram á Öndverðarnes (rúmir 4
km). Á þeirri leið er Skarðsvík, falleg vík með ljósum sandi
í skjóli kletta. Á Öndverðarnesi má sjá minjar eftir útræði
og búskap fyrri tíma. Brunnurinn Fálki er ævafornt vatnsból
Öndverðarness.
Öndverðarneshólar.
Frá vegi út á
Öndverðarnes er hægt að velja nokkrar gönguleiðir að
hólunum. Gera má ráð fyrir tveggja tíma ferð (rúmir 2 km
hvor leið) að Vatnsborgarhól. Rétt austan við er Vatnsborg,
hömrum girtur gígur með miklum burknagróðri í botninum. Að
Grashól og Grashólshelli er um þriggja tíma ferð fram og til
baka (3 km hvor leið). Frá hólunum eru skemmtilegar leiðir
út á Skálasnaga og Öndverðarnes eða í Beruvík. Ef valið er
að ganga svo langt er gott að vera á tveimur bílum.
Klofningsrétt í
Beruvík - Litlalón - Hólahólar.
Falleg leið
með ströndinni. Áður fyrr var blómleg byggð í Beruvík og
Hólahólar voru stórbýli. Í Beruvík var búið fram á miðja 20.
öld. Ströndin er fjölbreytt en gengið er um þægilegt, grasi
gróið land. Leiðin er um 4 km.
Djúpalónssandur
- Dritvík.
Leiðin á milli Djúpalónssands
og Dritvíkur er vinsæl og auðveld. Hún tekur um 20 mín. aðra
leið (tæplega 1 km) en rétt er að áætla lengri tíma. Hægt er
að halda áfram eftir gamalli vermannagötu um Beruvíkurhraun
og í Sandhóla. Sú ganga tekur um klukkustund frá Dritvík.
Öll leiðin frá Djúpalónssandi um Dritvík í Sandhóla er um 4
km og finnst sumum fallegra að byrja gönguna í Sandhólum og
enda á Djúpalónssandi. Áður fyrr bjuggu í Dritvík 200-600
manns hluta úr ári. Á Djúpalónssandi eru steintökin sem
vermenn reyndu afl sitt á. Gaman er að ganga fram á
Suðurbarðann en þar er völundarhús sem vermenn höfðu að
leik.
Svalþúfa -
Malarrif.
Um 2 km leið meðfram
ströndinni og Lóndröngum. Við Lóndranga halda teistur
stundum til.
Eysteinsdalur.
Eysteinsdalsvegur liggur upp með Móðulæk, í átt að
Snæfellsjökli. Á sumrin er þaðan jeppafær slóði yfir á
Jökulháls. Á leiðinni í Eysteinsdal og í dalnum sjálfum
opnast fjallasalur og landslag er ólíkt því sem er á
láglendinu. Gönguleiðir eru ótal margar. Stuttar göngur eru
t.d. á Rauðhól og Sjónarhól en af honum þykir fallegt
útsýni. Að grágrýtishöfðanum Klukku og Klukkufossi er
stuttur gangur. Blágil er djúpt gil sem auðvelt er að ganga
að. Fyrir þá sem vilja klífa fjöll er úr nógu að velja.
Ganga á Hreggnasa, 469 m, er frekar auðveld en erfiðara er
að sigra Bárðarkistu, 668 m, og Geldingafell vestra, 830 m,
sem er hæst undirfjalla Jökulsins.
GÖNGULEIÐIR
á vernduðum svæðum og nágrenni þeirra:
Aðalgönguleiðir í umhverfi Búða, Arnarstapa og Hellna eru
merktar.
Gamla leiðin
yfir Búðahraun
er kölluð
Klettsgata.
Hún liggur að Búðakletti og Búðahelli og áfram yfir hraunið.
Sums staðir sjást djúpar rásir hófa og fóta í hraunhellunum.
Áætlaður göngutími um Klettsgötu er 2-3 tímar og full ástæða
til að gefa sér góðan tíma til náttúruskoðunar á leiðinni,
sem er létt og á flestra færi.
Jaðargatan
liggur meðfram hraunbrúninni að stórum steini sunnan
Miðhúsatíns, þar sem Klettsgata tekur við.
Þetta er létt tveggja tíma ganga frá Búðum en sums staðar er
slóðin dauf.
Frambúðir.
Frá Búðum er gaman að ganga stuttan spöl að Frambúðum, þar sem
andi fortíðar svífur yfir vötnum og vallgrónar rústir bíða
eftir að segja sögu sína.
Ganga frá Búðakirkju tekur u.þ.b. hálftíma.
Búðir – Arnarstapi – Hellnar.
Þessi leið er við hæfi þeirra, sem vilja ganga allan daginn um
fagurt umhverfi og tekur 6-8 klst.
Sölvahamar.
Gamla þjóðleiðin liggur eftir Sölvahamri endilöngum,
nálægt honum miðjum eru fornar rústir í umsjá
Þjóðminjasafnsins og eru verndaðar. Ganga frá Arnarstapa
yfir Sölvahamar tekur innan við klukkustund og veldur aldrei
vonbrigðum.
Neðstagata.
Hellnahraun nær frá jökli til sjávar á milli Arnarstapa og
Hellna. Neðstagatan (af þrem, fornum leiðum yfir hraunið),
sem liggur um hraunið meðfram ströndinni, býður um hálftíma
göngu um höggmyndagarð náttúrunnar.
Bárðarlaug
er rétt ofan Hellna.
Hún er í sprengigíg, sem varð til í lok síðasta kuldaskeiðs.
Gígurinn varð náttúruvætti árið 1980.
Laugarbrekkurústir
eru austan Bárðarlaugar.
Þar var þingstaður fyrrum.
Guðrún Þorbjarnardóttir, sem var meðal víðförlustu kvenna
sins tíma, fæddist að Laugarbrekku.
Vestan Hnausahrauns er Rauðfeldsgjá í austanverðu
Botnsfjalli.
Áin Sleggjubeina rennur um hana.
Það er vel þess virði að legga leið sína upp í gjána, sem er
steinsnar frá þjóðveginum.
Ágæti gestur!
Markmið verndunar staða og
svæða er að gera þau aðgengileg í óbreyttu formi fyrir alla
að njóta. Meiri
meðvitund um náttúruna og aukin þátttaka í gæzlu hennar er
nauðsynleg til að ná settum markmiðum.
NJÓTTU DVALARINNAR!
Heimildir:
Vefsetur þjóðgarðsins og Snæbjörn Valdimarsson.
Þjóðgarðurinn Snæfellsjökull
Klettsbúð 7
S. 436-6860
360 Hellissandur |
