|
Ólafsfirðingar ákváðu að virkja Garðsá og lagði Rafmagnseftirlit
ríkisins til að virkjun yrði valinn staður sunnan við Skeggjabrekku,
efst innI á milli hóla. Gengið var formlega frá samningum um smíði 200
ha virkjunAR í Garðsá 26. ágúst 1939 og þá um haustið var lokið við að
steypa undirstöður fyrir stíflugarð og leggja innanbæjarlagnir.
Seinni heimsstyrjöld tafði alla aðflutninga efnis að utan,
einkum var erfitt að fá vélar. Þetta setti allar fjárhagsáætlanir
verktaka úr skorðum. Þeir fóru þess á leit við Ólafsfirðinga, að gerður yrði nýr samningur við þá, þar
sem eldri forsendur væru brostnar. Hann var undirritaður 15. júlí 1941. Ráðgert
var, að stöðin yrði 230 hestöfl (172 kW). Þá höfðu framkvæmdir legið
niðri í tvö ár. Unnið var fram í desember, gerð var stífla og
tréþrýstivatnspípa lögð niður í stöðvarhús, sem reist var niðri á
Garðseyri. Þá stöðvuðust framkvæmdir aftur vegna hráefnisskorts. Ekki
var hafizt handa aftur fyrr en vorið 1942 og verkið gekk vel um
sumarið. Vélar voru settar niður um haustið og 19. desember var
virkjunin tekin í notkun. Hún var 250 hestöfl (187 kW), fimmfalt
stærri en upphaflegar áætlanir gerðu ráð fyrir.
Eftir því sem Ólafsfjörður stækkaði, óx orkuþörfin og
Garðsárvirkjun varð fljótlega of lítil. Möguleikar á stækkun voru ekki
fyrir hendi, því að Garðsá var talin fullvirkjuð. Fóru Ólafsfirðingar
þess á leit að fá rafmagn frá Rafmagnsveitum ríkisins. Rafmagn frá
Skeiðsfossvirkjun var leitt inn í Fljót sumarið 1955 og yfir Lágheiði
til Ólafsfjarðar ári síðar. Rafmagn frá Skeiðsfossvirkjun var tengt
inn á bæjarkerfið haustið 1956.
Árið 1957 tóku Rafmagnsveitur ríkisins við rekstri
Rafveitu Ólafsfjarðar. Garðsárvirkjun var innifalin í kaupunum og
Rarik skuldbatt sig til þess að reka virkjunina áfram fyrst um sinn
sem varastöð fyrir Ólafsfjarðarkaupstað.
Vandamál hafa fylgt rekstri Garðsárvirkjunar, einkum
hefur vatnsskortur á veturna hamlað rekstri. Hann hefur verið svo
mikill, að ekki hefur verið unnt að keyra vélar á fullum afköstum svo
mánuðum skipti. Rekstrartruflanir vegna krapa hafa verið litlar. Því
er að nokkru leyti, að heitt vatn hefur runnið út í Garðsá úr tveimur
borholum ofar í dalnum. Það kemur sér einkum vel á veturna, þegar
rennsli er lítið og heita vatnið því stærri hluti heildarrennslis.
Árið 1980 tengdist Ólafsfjörður veitukerfi Norðurlands
eystra með Drangalínu12 sem lögð var frá Dalvík um 16 km leið.
Heimild:
RARIK |
