|
Gönguskarðsá er dragá, sem rennur í Skagafjörð
rétt norðan Sauðárkróks. Venjulegt rennsli er 3-5 m³/sek og vatnasvið er
um 167 km².
Eftir því sem byggð óx á Sauðárkróki, jókst þörf
á rafmagni. Dísilrafstöð var komið upp árið 1922..
Íbúar Sauðárkróks höfðu mikinn hug á að virkja Gönguskarðsá. Í júní 1947
heimilaði Alþingi Rarik að reisa 1.500 ha raforkuver við Gönguskarðsá.
Rarik fékk Almenna byggingafélagið til að sjá um mannvirki en starfsmenn Rarik sáu um hönnun véla og
rafbúnaðar og niðursetningu á honum. Framkvæmdir stóðu yfir á árunum 1947-1949.
Steinsteypt stífla var reist u.þ.b. 2 km ofan Sauðárkróks. Þaðan var
lögð u.þ.b. 2,3 km löng þrýstivatnspípa, um 2.300 m (2.2 km úr tré).
Innanmál hennar eru 1.350 mm og 1.200 mm. Steinsteyptum jöfnunarturni
var komið fyrir á henni miðri til að jafna þrýsting við snöggar
álagsbreytingar. Turn þessi var hinn fyrsti sinnar tegundar hérlendis.
Aflstöðin var reist í norðanverðum kaupstaðnum og þar komið fyrir 1.000
kW vélasamstæðu. Frá henni var grafinn 29 metra langur
frárennslisskurður út í fjöruborð. Gönguskarðsárvirkjun tók til starfa
8. desember 1949 og samhliða því var vatnsaflsstöðin í Sauðá lögð niður.
Við stíflugerð myndaðist lítið inntakslón sem
hefur litla miðlun og á veturna getur orkuvinnsla minnkað verulega eða
stöðvast um langan tíma.
Árið 1961 var stöðin stækkuð, þannig að byggt var
við hana og settar niður tvær MAK-dísilvélar, 1.000 ha hvor.
Heimild:
RARIK |