|
Fljótaá á upptök á norðanverðum Tröllaskaga,
einkum sunnan við Lágheiði. Áin rennur í gegnum Stíflu, sérstæðan dal,
2 km langan og 1 km breiðan. Hann opnast til norðurs, þar sem hann er
girtur háum hólum, Stífluhólum. Áin hefur brotið sér leið í gegnum þá á
1 km kafla. Þaðan rennur hún í Miklavatn og síðan út í Fljótavík. Fljótaá
er dragá og er því vatnsmagn hennar breytilegt eftir árstíðum og árferði.
Vatnasvið mun vera um 110 km².
Siglfirðingar fengu snemma á öldinni augastað á
virkjun Fljótaár. Árið 1935 var bæjarstjórn Siglufjarðar heimilað að
reisa og reka raforkustöð við Fljótaá og leggja háspennulínur til
Siglufjarðar.
Skeiðsfossvirkjun I
Framkvæmdir hófust sumarið 1942. Þá var Fljótaá stífluð í gljúfrum,
u.þ.b. 300 metrum frá þeim stað, sem hún rennur inn í Stífluhóla. Í
stöðvarhúsinu var komið fyrir 2.350 hestafla (1,8 MW) Francis-hverfli og
gert ráð fyrir annarri sams konar samstæðu, sem gæti tengzt sömu
aðrennslispípu. Töluverðar tafir urðu vegna erfiðra aðdrátta í
heimsstyrjöldinni og straumi var hleypt frá Skeiðsfossvirkjun til
Siglufjarðar 29. mars 1945. Seinni vélasamstæðan var ekki sett upp fyrr
en tæpum 10 árum síðar eða í ágúst 1954. Þá varð samanlagt vélaafl 3,2
megavött.
Skeiðsfossvirkjun II
Á árunum eftir 1960 var farið að huga að frekari virkjunarframkvæmdum
við Fljótaá. Þá var kveðið að reisa 1,7 MW virkjun við Stóru-Þverá.
Vinna við hina nýju virkjun hófst 1974. Reist var tuttugu metra löng
yfirfallsstífla með fjórum flóðgáttum, þremur lokum og laxastiga. Út
frá henni í báðar áttir voru jarðstíflur og varnargarður að austanverðu.
Þá myndaðist lón og frá því var grafinn eins kílómetra langur skurður
að inntakslóni. Frá inntaki liggur 520 metra löng, steinsteypt pípa,
tæpir tveir metrar í þvermál, að átján metra háum steinsteyptum
jöfnunarturni. Frá honum liggur 85 metra löng þrýstivatnspípa úr stáli
og er hún tveir metrar í þvermál. Fallhæð er því rúmir þrjátíu metrar. Hinn
20. október 1976 var Skeiðfossvirkjun II formlega ræst.
RARIK tekur við.
Í árslok 1990 skipaði bæjarstjórn Siglufjarðar nefnd til viðræðna við
Rarik um sölu á virkjuninni, rafveitunni og jafnvel hitaveitunni.
Samningur um kaup RARIK á Rafveitu og Hitaveitu Siglufjarðar var
undirritaður 7. apríl 1991. Þar með eignaðist Rarik báðar
Skeiðsfossvirkjanir og allt orkuveitukerfi á Siglufirði.
Eftir að Rarik tók við rekstrinum var ráðizt í
umfangsmiklar endurbætur. Nýjum botnloka var komið fyrir í stíflu 1994,
inntak lagfært, ristar endurnýjaðar, svo og rafkerfi. Til þess þurfti að
tæma forðalónið. Samhliða þessu var gangráður og rafall í vélasamstæðu
endurnýjaður ásamt ýmsum þéttingum og fóðringum fyrir vatnsvélina. Árið
1995 var unnið að umfangsmiklum endurbótum á Skeiðsfossvirkjun II. Sams
konar lagfæringar fóru fram á vélasamstæðu og vatnsvél og í
Skeiðsfossvirkjun I árið áður. Árið 1996 var Skeiðsfossvirkjun búin
undir fjargæzlu og fjarstýringu. |
