Á árinu 1956 hófu
Rafmagnsveitur ríkisins byggingu virkjunar í Mjólká sem nýtti
fallið úr Borgarhvilft niður í Borgarfjörð, u.þ.b. 210 m. Þessi
virkjun tók til starfa haustið 1958.
Á árunum 1958 til 1960 lauk tengingu Mjólkárvirkjunar við
kauptúnin frá Patreksfirði til Bolungarvíkur, ásamt tengingu við
Reiðhjallavirkjun. Hér er um allmikið línukerfi að ræða sem liggur
yfir hinar háu heiðar Vestfjarða með sæstrengi yfir ála
Arnarfjarðar og Dýrafjarðar. Þessi veita var nefnd Mjólkárveita.
Á árinu 1972 hófu Rafmagnsveitur ríkisins síðan undirbúning að
annarri virkjun í Mjólká sem nýtir fallið úr Langavatni og niður í
Borgarfjörð, u.þ.b. 490 m.
1971 til 1972 var byggð stífla við Langavatn til miðlunar fyrir
þáverandi virkjun í Mjólká. Framkvæmdir hófust við byggingu á
Mjólká II 1973 og þar með talið Tangavatnsmiðlun. Virkjunin var
gangsett 1975.
Núverandi Mjólkárvirkjun er því í raun tvær virkjanir sem nýta
sama stöðvarhús og aðstöðu í botni Borgarfjarðar. Eldri virkjunin
(Mjólká I) er minni, 2,4 MW en Mjólká II er 5,7 MW.
Þann 1.janúar 1978 var Orkubú Vestfjarða stofnað og tók við
rekstri Mjólkárvirkjunnar ásamt allri starfsemi Rafmagnsveitu
ríkisins og annarra rafveitna í Vestfjarðakjördæmi.
Byggingu Vesturlínu var lokið 1980 og þar með komst Mjólkárveita í
tengingu við landskerfið. Fram að þeim tíma var Mjólkárvirkjun
grunnaflstöð fyrir svæðið en er nú rekin sem stjórnstöð fyrir afl-
og orkukaup Orkubúsins af Landsvirkjun.
Gerð hefur verið athugun á hagkvæmni stækkunar Mjólkárvirkjunar
(Mjólká III). Sú stækkun felst í því að mynda miðlunarlón í
Stóra-Eyjarvatni og veita vatni þaðan af 13,5 ferkílómetra lands
með pípu og skurði í inntakslón Mjólkár II (Langavatn) og síðan að
veita vatni af efri hluta vatnasviðs Hófsár yfir í inntakslónið.
MANNVIRKI
Stöðvarhús
Mjólkárvirkjana I og II eru sameiginleg með einum vélarsal og
kjallara. Við byggingu Mjólkárvirkjunar II var stöðvarhúsið lengt
um 9 m til suðurs. Stjórnkerfi beggja vélanna er í stjórnklefa
eldri virkjunarinnar við enda vélasalarins.
REKSTUR
VIRKJUNARINNAR
Við virkjunina starfa
þrír starfsmenn og sjá þeir um daglegan rekstur, viðhald og
eftirlit með stöðinni. Auk þess hafa þeir eftirlit með aflkaupum
Orkubúsins af landsvirkjun um vesturlínu.
STAÐHÆTTIR
Vatnasvið
Mjólkárvirkjana er á vestanverðu Glámuhálendinu fyrir botni
Borgarfjarðar í Arnarfirði. Helstu ár á svæðinu eru Mjólká og
Hófsá. Milli þeirra er Borgarhvilftarlækur sem rennur í inntakslón
Mjólkár I, Borgarhvilftarvatn. Árnar eru dragár með mismiklum
lindarþætti en fá einnig nokkuð vatn úr fönnum sem ekki bráðna að
fullu á sumrin. Fannirnar hafa þó minnkað mjög síðustu áratugina
enda telst Gláma ekki lengur til jökla.
Meðalrennsli Mjólkár við rafstöðina er um 2,3 rúmmetrar á sekúndu.
Í vatnsrýrasta ársfjórðungnum (miður janúar til miður apríl)
fellur um 12 % af meðalrennslinu til sjávar en í vatnsmesta
ársfjórðungnum um 40 % meðalársrennslisins. Lindarþáttur Mjólkár
er því óvenjulega mikill og mun meiri en Hófsár og annarra áa sem
mældar hafa verið á Vestfjörðum, að Dynjandisá undanskilinni.
Vatnasvið Mjólkár við rafstöð er rúmlega 29 ferkílómetrar. Þar af
eru 20,5 ferkílómetrar fyrir ofan Langavatn og vatnasvið
Borgarhvilftarvatns en 8,6 ferkílómetrar neðan Langavatns.
Vatnasvið Hófsárveitu er 14 ferkílómetrar og er þá samanlagt
vatnasvið Mjólkár I 22,6 ferkílómetrar.
Þegar um yfirfall er að ræða, þá fellur Mjólká niður bratta hlíð
að rafstöðinni í mörgum hvítfyssandi fossum.
ORKUVINNSLA
Raforkuframleiðsla
virkjunarinnar er misjöfn eftir árferði en hefur undanfarin ár
verið að meðaltali rúmar 54 GWh á ári. Þar af hefur framleiðsla
Mjólkár I verið 11 - 16 GWh á ári og Mjólká II hefur framleitt
38-45 GWh á ári