|
Kaldársel
er nafn eyðibýlis 14 km suðaustan Hafnarfjarðar, þar sem eru
nú sumarbúðir KFUM og KFUK. Árni Björnsson gaf
samtökunum jörðina til þessarar starfsemi. Séra
Friðrik Friðriksson lét uppeldisstöðvar Sölva vera þar.
Kaldá kemur upp skammt suðaustar og hverfur skömmu síðar
niður í hraunið. Vatnsból Hafnfirðinga er í
Kaldárbotnum. Sagt er, að göldróttur karl hafi kveðið
ána niður í hraunið eftir að hafa misst tvo syni sína í
henni. Önnur sögn segir, að Kaldá sé stórmóða, sem
renni úr Þingvallavatni neðanjarðar til enda
Reykjanesskagans og myndi Reykjanesröstina.
Helgadalur er grasi góið misgengi á leiðinni frá
Kaldárseli að Valabóli. Þar er vinsæll leik- og
útivistarstaður með tjörn, þegar grunnvatnsstaðan er há.
Helgafell (340m) er víðast klettótt og bratt, en
auðgengt upp norðausturranann. Það stendur upp úr
hraunbreiðu með mörgum nöfnum og er vinsælt uppgöngu vegna
hins góða útsýnis og góðum degi. Jón Jónsson,
jarðfræðingur, taldi Gvendarselshraun undir fjallinu
vestanverðu runnið eftir landnám.
Valaból (áður Músarhellir) var notað til fjárgeymslu
fyrrum og þar var náttstaður leitarmanna. Farfuglar
fengu leyfi Hafnarfjarðarbæjar til að innrétta sér þarna
hreiður árið 1941 og gróðursettu blóm og tré þar umhverfis.
Á þessum slóðum eru margar og skemmtilegar gönguleiðir, s.s.
inn í
Heiðmörk (Búrfell,
Búrfellsgjá). Margir hafa ort um þennan fallega reit:
Einn á ferð í engri sól
úti í mugguéli,
vafra ég í Valaból
vestan úr Kaldárseli.
Í Valabóli er varmt og hlýtt,
en von á stormum hörðum.
Allt er þegar orðið hvítt
uppi í Grindarskörðum.
(Gestur Guðfinnsson).
Valabólið vinsælt er
veginn þangað rata.
Ef á tveimur fótum fer,
finnst mér greiðust gata.
(Haraldur Ámundínusson).
Óbrynnishólar eru röð fjögurra gíga vestan Undirhlíða,
tæpum tveimur kílómetrum
sunnan Kaldársels. Talið er, að þarna hafi gosið
tvisvar, þótt gamla hraunið verði ekki rakið, en undir hinu
yngra er moldarlag með leifum plantna. Greining með
geislakolsaðferð segir hraunið runnið 650 árum fyrir Krist.
Að öllum líkindum hefur það runnið til sjávar við
Straumsvík. Gígarnir eru ekki svipur hjá sjón vegna
gjallnáms. Nýr vegur liggur um þá og vegur í Bláfjöll
um Lönguhlíð. |