Vesturland

Sandaþorp Hvalfjörður,

Gönguleiðir Ísland


SANDAÞORP
.

.

Ferðaáætlanir
Rútur-Ferjur-Flug

 

Leifar braggahverfisins í löndum Mið- og Litla-Sands, sem reis í síðari heimsstyrjöldinni (Bretar og Bandaríkjamenn), og mannvirki, sem risu síðar, aðallega í tengslum við Hvalstöðina, fékk nafnið Sandaþorp í munni manna.  Ofan þess eru olíutankar, sem íslenzk fyrirtæki nýttu sér að lokinni styrjöldinni.  Vestan byggðarinnar eru eldsneytistankar Atlantshafsbandalagsins fyrir kafbáta og sérstök bryggja fyrir þá.  Á flatlendinu austan þorpsins er talið, að Hvalstrendingar og Botnverjar hafi keppt í knattleik, sem leiddi til dauða 6 Hvalstrendinga (Harðarsaga).

Jarðirnar Mið- og Litli-Sandur voru teknar eignarnámi í upphafi stríðsins og ábúendum vísað brott.  Meðal þeirra var gömul ekkja, sem fór mjög nauðug og lagði svo á, að enginn mætti búa þarna lengur en 10 ár.  Í landi Litla-Sands er einnig álagabrekka, sem mátti ekki slá eða hreyfa við og varð báðum stórveldunum ofurefli (Jörð í álögum).  Í Jörð í álögum segir einnig frá draug úr Harðarsögu, sem stríddi þeim.  Til skamms tíma var þarna veitinga- og benzínsala, sem var lokað. Slíka þjónustu er enn þá að hafa í Ferstiklu á Hvalfjarðarströnd, þar sem áhugaverðar myndir frá stríðsárunum hanga á veggjum.

Opinberlega var hvalveiðum í vísindaskyni hætt árið 1989, þannig að braggahverfið hefur ekki verið nýtt fyrir starfsfólk Hvalstöðvarinnar síðan.  Engu að síður hefur húsnæðinu verið haldið við á meðan beðið hefur verið eftir leyfi stjórnvalda til hvalveiða á ný (leyfi til veiða 38 hrefna var gefið út 1. október 2003).  Alls staðar á landinu hefur minjum frá síðari heimsstyrjöldinni verið eytt eða þær grotnað niður, þannig að hvergi er að finna jafnmiklar og heillegar minjar og þær, sem standa enn þá í Sandaþorpi.

VESTURLAND MENNING OG SAGA


TIL BAKA          Nat.is - pósthólf 8593, 108 Reykjavik- sími: 898-0355 - nat@nat.is- um okkur - heimildir          HEIM